Opinie

Griekenland kan niet van twee walletjes eten

Onder de afspraken over de spelregels in de EU staat ook de handtekening van de Griekse regering.

null Beeld null

Dimitris Pavlopoulos, medewerker van de Vrije Universiteit, hekelt in O&D van 2 januari de 'ordinaire bangmakerij' van officials van de Europese Unie. Volgens hem maken EU-bestuurders zich in aanloop naar de Griekse parlementsverkiezingen hieraan schuldig door Grieken te waarschuwen hun stem niet aan extremistische partijen te geven. Tegelijkertijd bepleit Pavlopoulos het 'radicaal omgooien' van het Griekse economische beleid. Hij heeft deels gelijk. Maar Pavlopoulos moet zich ook realiseren dat kiezen voor een radicaal andere economische koers uittreding uit de eurozone behelst.

Griekenland committeerde zich bij toetreding tot de euro aan de spelregels van de Economische en Monetaire Unie. Tevens zat de Griekse regering de afgelopen jaren aan tafel bij het herschrijven van het Stabiliteits- en Groeipact tot de huidige Pact. Ook hieronder heeft de Griekse regering haar handtekening gezet. Het zijn dus ook haar eigen spelregels. Natuurlijk kan voortschrijdend inzicht bij de Grieken resulteren in een andere visie, bijvoorbeeld dat het beter is een radicaal andere economische politiek te voeren. De discussie daarover is aan de Grieken; en ze moeten haar in vrijheid en openheid kunnen voeren. EU-bestuurders dienen zich daarbij te onthouden van stemmingmakerij. Daarmee heeft Pavlopoulos een punt. Wel moet de Europese Commissie wijzen op de logischerwijze te verwachten gevolgen vanuit Europa, die aan elke Griekse keuze hangen. Dat verheldert de keuzemogelijkheden voor de Griekse kiezers. Je kunt linksaf of rechtsaf slaan, maar aan elke keuze zijn consequenties verbonden.

Pavlopoulos lijkt dit onvoldoende te beseffen. Hij wekt de indruk dat je lid kunt zijn van een club zonder je te hoeven houden aan de clubregels. Sterker nog, andere clubleden moeten van Pavlopoulos accepteren dat Griekenland in totale ongebondenheid zijn eigen keuzen maakt. Ook keuzen die haaks kunnen staan op de Europese 'clubregels'. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Als je je aan A committeert, kun je niet voor B kiezen.

Daarbij is de keuze van Pavlopoulos helder. Het economische roer moet van hem in Griekenland, en eigenlijk in de gehele EU, om. Geen bezuinigingen en hervormingen meer. Die werken niet. De staatsschuld loopt alsmaar op, basisvoorzieningen zijn deels uitgehold en de armoede is sterk toegenomen, aldus Pavlopoulos. Het is voor mij echter de vraag of zijn pleidooi voor Griekenland hout snijdt. Maar los daarvan gaat zijn pleidooi voor veel andere EU-lidstaten niet op. Radicale hervormingen en bezuinigingen in Ierland, het Verenigd Koninkrijk en de Baltische EU-lidstaten werpen duidelijk hun vruchten af. Zo heeft de economie in Estland, Letland en Litouwen na de ongekend stevige ingrepen die volgden op de mondiale economische crisis in 2009 haar weg omhoog weer gevonden. Het bbp van alle drie deze landen ligt inmiddels circa 60 procent hoger dan tijdens hun EU-toetreding in 2004, terwijl het bbp van de gehele EU-28 in die periode met slechts 15 procent steeg. Ook dichter bij huis zijn voorbeelden te vinden van landen die zich houden aan EU-afspraken én economisch succes boeken. Zo ligt de Duitse werkgelegenheid op recordhoogte. En het aantal Nederlanders met een baan ligt verhoudingsgewijs hoger dan in de meeste andere EU-landen. Kortom, ik zie weinig redenen het economische roer in de gehele EU om te gooien.

Het is aan de Grieken hun eigen toekomst te bepalen. Als een Griekse meerderheid het minimumloon en de pensioenen stevig wil verhogen, de ontslagbescherming wil uitbreiden en het ambtenarenapparaat wil vergroten, vind ik dat prima. Wel dragen Grieken de verantwoordelijkheid voor de gevolgen. Dat betekent dat ze financieel hun eigen broek weer moeten gaan ophouden. En als de Grieken daarbij structureel niet willen voldoen aan de EMU-spelregels omdat die haaks staan op de Griekse wensen, moet ze bij een andere club gaan spelen. Dat is logische consequentie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden