Grieken de euro uit en banken splitsen

Als Griekenland uit de euro gaat, kan het zijn schulden regelen en wordt het goedkoper voor investeerders.

De cijfers vliegen in het rond over de schuldencrisis van Griekenland en andere eurolanden. Bijna niemand kan het nog volgen. Daarbij komt dat de Nederlandse bevolking consequent wordt misleid en dat de belangen van banken worden gesteld boven de belangen van de Nederlandse betalingbetaler.

Eurozone

Tijd om de zaken eens in gewone mensentaal op een rij te zetten: de ministers van Financiën van de Europese lidstaten willen dat Griekenland onder geen beding de eurozone verlaat, uit angst dat de banken die nog Griekse staatsobligaties in bezit hebben, zullen instorten. Ook bestaat volgens hen dan het gevaar dat na Griekenland ook andere landen, zoals Portugal, de eurozone verlaten. Hierdoor kunnen banken nog verder in de problemen komen. De ministers vrezen zo voor een nieuwe financiële crisis en dat willen ze tegen iedere prijs voorkomen.

De crux zit in die laatste woorden: tegen iedere prijs. Wat is die prijs? In eerste instantie heeft Nederland 4,7 miljard euro aan leningen gegeven om Griekenland te redden. Vervolgens heeft Nederland 25 miljard aan garanties en 4 miljard aan daadwerkelijke leningen gegeven voor het tijdelijke noodfonds van de EU, waaruit Ierland en Portugal worden gesteund. Minister De Jager heeft toegezegd de garanties te verhogen tot 50 miljard. De kans is groot dat Griekenland op termijn opnieuw aan de bel trekt bij het noodfonds.

Kwijtgescholden

Er zijn sterke aanwijzingen dat nu onderhandeld gaat worden over de verlenging van de termijn en over de verlaging van de rente die Griekenland betaalt over de bestaande schulden. Ook is denkbaar dat een deel daarvan moet worden kwijtgescholden. En hoeveel gaan we daarna nog betalen? Het zou fijn zijn als we eens het hele verhaal in één keer zouden horen, maar dat ziet er zo somber uit dat geen minister dat durft te vertellen.

Ook het verhaal dat we harde garanties krijgen via de voorwaarden die we opleggen in ruil voor leningen aan Griekenland, klopt niet.

De Griekse economie is door de enorme bezuinigingen aan het krimpen. Kortetermijnoplossingen zijn er niet. De Griekse overheid heeft aangekondigd de corruptie en vriendjespolitiek in het land aan te pakken, zodat de rijken eens substantieel belasting gaan betalen, maar zo’n cultuur verander je niet zomaar. Dat is een proces van jaren.

Jongeren

In Griekenland dreigt een hele generatie jongeren verloren te gaan: de overheid heeft geen geld om het onderwijs te verbeteren en daarmee innovatie te bevorderen. Ook is er geen geld om kleine, innovatieve bedrijven te helpen opzetten. Bovendien neemt het maatschappelijk protest in het land steeds grotere vormen aan: je kunt lonen niet blijven verlagen, zeker niet als gewone mensen in Griekenland sowieso al geen superlonen kregen. En intussen zit Griekenland opgezadeld met een relatief dure munt, de euro.

Tegen deze achtergrond moeten de voorwaarden aan Griekenland wel worden versoepeld, anders gaat de Griekse economie nog verder onderuit. Alle spierballentaal tegenover Griekenland moet dan ook met een flinke korrel zout genomen worden. Ministers van Financiën willen ons doen geloven dat ze alleen lenen onder strikte voorwaarden, maar die voorwaarden zijn niet uit te voeren. Het beleid van de ministers van Financiën heeft dan ook veel weg van het geven van een blanco cheque.

Goedkoper

Het moet anders. Als Griekenland besluit de euro de rug toe te keren, kan het, net als Argentinië tien jaar geleden deed, een regeling treffen met het internationale bankwezen waarbij het een deel van de schulden niet meer terugbetaalt. Daarnaast kan door de invoering van een nieuwe munt Griekenland in één keer een stuk goedkoper worden en daarmee investeringen aantrekken en het toerisme stimuleren. Dan is er een kans dat Griekenland er op den duur weer bovenop komt.

Maar wat doen we dan met de banken? Ook daar is een oplossing voor: splitsen! De regeringen moeten niet gegijzeld blijven worden door de financiële instellingen. Als banken in de toekomst hun activiteiten moeten opdelen in een speculatief deel en een deel dat zich bezighoudt met het gewone betalingsverkeer, vallen er geen essentiële banken meer om als de speculatie met staatsobligaties of andere producten mis gaat. Zo voorkom je een herhaling van de financiële crisis en hoeven overheden ook niet meer bij te springen als banken op hun speculatieve transacties verlies maken.

Staatsobligaties

Natuurlijk zullen we eenmalig te maken krijgen met een tegenvaller op de Nederlandse begroting: voor zover de staatsobligaties in handen zijn van de Europese Centrale Bank, gaan we verliezen lijden. Datzelfde geldt voor de leningen die door de lidstaten zelf zijn verstrekt. Maar dat is te overzien en voorkomt doormodderen, zoals nu gebeurt.

Dat het vertrouwen in de euro een knauw zou krijgen, geloof ik niet. Juist wanneer de zwakke broeders de eurozone hebben verlaten, hou je een sterk en betrouwbaar team over. Jammer voor de eurofielen, maar soms moet je een stapje terugzetten.

De oplossing is eigenlijk heel simpel: ministers van Financiën, maak de opsplitsing van banken tot jullie allerhoogste prioriteit en kijk daarna opnieuw naar landen als Griekenland. Zodra we de banken hebben kunnen splitsen en het risico op een nieuwe financiële crisis hebben kunnen afwenden, kan Griekenland de eurozone uit en kunnen we de belastingbetaler verlossen van de bodemloze put die jullie nu openzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden