Opinie

Graag geld voor bewezen goede zorg op school

Het Friesland College is een landelijke topper in de strijd tegen schooluitval. Hulpverleners pakken problemen aan voordat jongeren zware hulp nodig hebben. Toch is die zorg lastig overeind te houden, omdat zorginstellingen geen geld mogen steken in preventie. Hier zit iets scheef.

Scholen en overheden in Rotterdam werken samen tegen schooluitval, 2009. Kinderen op de foto komen niet voor in dit artikel. Beeld Arie Kievit

Julia heeft een zware tijd achter de rug. De mbo-studente woonde samen met een vriendje, dat borderline had en zwaar aan de drugs zat. 'Ik wilde hem helpen, maar dat ging niet.' Julia liep vast. Terug naar haar ouders durfde ze niet, want het foute vriendje had hen bedreigd en allerlei leugens over haar verteld.

Het meisje ging zwerven en kwam steeds minder op school. Tot een docent en hulpverleners ingrepen... Toen zat ze binnen enkele uren bij de hulpverleenster van Fier, dat is gericht op slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling. Aan tafel ín de school, zonder ingewikkelde verwijzingen en indicaties. Het resultaat: Julia heeft bijna haar diploma en heeft zin in de toekomst.

Het is een voorbeeld van het effect van onze School Als Werkplaats (SAW). Professionals van tien Friese instellingen voor jeugdzorg zijn vaak in de school om problemen bij studenten te signaleren en aan te pakken voordat zaken uit de hand lopen. Niet in een kamertje met een spreekuur, maar in klassen, groepen en tussen de studenten.

Soms is een zetje genoeg en als er gespecialiseerde hulp nodig is, is er binnen het SAW-team altijd iemand die snel kan inspringen. Doorverwijzen naar een instelling is zelden nodig. Vorig jaar kregen 903 studenten van het Friesland College een of andere vorm van begeleiding door een SAW'er. Twintig van hen zijn doorverwezen naar hulp buiten school.

Slagroomtaart

Dat zijn mooie cijfers. In vijf jaar wisten we het aantal uitvallers te halveren. Het aantal studenten dat een diploma haalde, steeg met 10 procent. Voeg hierbij dat 40 procent nog eens verder leert op een hoger niveau, dan is duidelijk dat steeds meer jongeren met een goed diploma en perspectief op de arbeidsmarkt komen.

Hoe anders is dat met uitvallers zonder diploma. Hun kansen op werk zijn gering, met alle gevolgen - en kosten voor de samenleving - van dien. Voorkomen van schooluitval is een goede investering. Het Nederlands Jeugdinstituut berekende in 2012 dat de verhouding tussen investeren en opbrengst hier 1 op 10 is. Vroeg ingrijpen loont dus zowel in maatschappelijk als financieel opzicht.

Schooluitval en hiermee maatschappelijke uitval bestrijden heeft landelijk dan ook veel prioriteit. Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) stuurde het Friesland College onlangs een slagroomtaart, omdat de nieuwe cijfers zo gunstig waren. In 2011 wees het ministerie SAW aan als 'good practice'. Bussemaker prees in 2013 het project en SAW dook op in onderwijsbrieven en beleidsstukken van het ministerie.

Iedereen is er blij mee. Ook docenten die eerst koudwatervrees hadden, merken dat de steun van zorgprofessionals rust geeft. Ook instellingen zijn positief. Jan Lunshof van Jeugdhulp: 'Anders is er al veel aan de hand, als jongeren bij ons komen. Zij gaan vaak niet meer naar school. Dan is het een heidens karwei om hen weer in de klas te krijgen.' Ze hebben perspectief nodig. 'Hiervoor moeten zij juist naar school.'

Sprokkelen

Hier eindigt het jubelverhaal. Want hoe effectief SAW ook is, het wordt steeds lastiger om deze zorg overeind te houden. In onze school met zo'n 12.000 studenten kost SAW jaarlijks ongeveer 1 miljoen euro voor de inzet van professionals uit de jeugdzorg. Een goede investering, maar moeilijk op te brengen nu het project na vijf jaar de status van experiment is ontgroeid.

De gemeente Leeuwarden stak er - als belangrijke initiator - vanaf het begin veel geld en menskracht in en doet dit gelukkig nog steeds. Andere Friese gemeenten springen inmiddels bij. Onze school heeft studenten uit de hele provincie en samen dragen de gemeentes nu ongeveer een derde van de kosten.

Het Friesland College tekent zelf voor een derde deel. En dan wordt het sprokkelen. Zorginstellingen mogen volgens de regels geen geld steken in preventie. Zorgverzekeraars mogen dat evenmin. Nu heeft De Friesland Zorgverzekeraar wel met een bijdrage uit een fonds tijdelijk het gat gedicht, waardoor SAW voorlopig door kan. Maar dat kan niet structureel.

Wat nu? Otto Möller van De Friesland vindt dat SAW zich inmiddels heeft bewezen. 'Maar het is niet aan ons om te beslissen of de zorg geld mag steken in preventie. Dat is aan de politiek in Den Haag. Maar daar schuiven ze deze hete aardappel heen en weer zonder een beslissing te nemen.'

Hoog tijd dus om deze weeffout te herstellen...

Liesbeth Vos, voorzitter CvB Friesland College

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.