ColumnKoen Haegens

Goud is een opgestoken middelvinger naar ‘het systeem’

Beeld .

In de aanloop naar het vorige goudrecord van 2011 stapte ik binnen bij een Berlijnse goudhandelaar. Op de een of andere manier belandde het gesprek, via de hond die onder de toonbank lag te reutelen en het type klant dat over de vloer kwam, binnen no-time op Geert Wilders. De man bleek een fan. Het maakte mij als landgenoot in zijn ogen meteen een stuk sympathieker.

Ik moest aan die ontmoeting denken toen deze week de goudprijs voor het eerst in de geschiedenis bijna door de magische grens van 2.000 dollar per troy ounce (ongeveer 31 gram) brak. Aan verklaringen geen gebrek. Jawel, goudbaren bezitten kost geld, van een stevige kluis tot een legertje beveiligers. Tegelijkertijd is het een fijn kalmeringsmiddel in tijden van coronacrisis, goedkoop geld en geopolitieke nervositeit. De ultieme veilige haven voor als de golven van de wereldeconomie te woest worden.

Maar dat is niet alles. Elk kwartaal publiceert de World Gold Council nieuwe cijfers over waar die groeiende vraag naar goud vandaan komt. Een flink deel daarvan komt de afgelopen jaren van centrale banken. Met stip op één staat Rusland. Sinds 2005 sloeg het land van Poetin, dat minder afhankelijk wil worden van de dollar, meer dan 1900 ton goud in. Ter vergelijking: de totale Nederlandse goudvoorraad beslaat 600 ton. Erdogans Turkije heeft zich recenter op het toneel gemeld, maar is op dit moment wel de grootste koper. Andere nijvere goudhamsteraars zijn China en India. En in Europa? Polen en Hongarije.

Er is iets met dat rijtje landen. Inderdaad: stuk voor stuk worden ze geleid door zogenaamde ‘sterke’ mannen die druk bezig zijn de democratie en mensenrechten te slopen. Van rechts-populistische signatuur bovendien – misschien op China na. Toeval?

Ik betwijfel het. Toen de Amerikaanse president Trump het Witte Huis betrok, koos hij voor goudkleurige bekleding en gordijnen. Hij werd verkozen op de golven van een beweging die barst van de gold bugs. Van voorstanders van de herinvoering van de gouden standaard en complotdenkers tot tv-commentatoren als Glenn Beck. Die laatste is bekend van zijn warme pleidooien voor de drie g’s. ‘Gold, God and Guns.

Natuurlijk zijn er tal van redenen waarom mensen goud kopen. Er is de particuliere vraag naar sieraden, bijvoorbeeld. Beleggers en centrale banken gebruiken het om de risico’s in hun portefeuille te spreiden. Maar het is een feit dat ook autoritair-rechts verzot is op goud. Niet voor niets wordt het edelmetaal wel eens ‘gestold wantrouwen’ genoemd. Goud is een statement. Een opgestoken middelvinger naar het verachte systeem toe.

Dat maakt de goudprijs behalve een economische ook een interessante politieke graadmeter. Met een koers die volgens analisten best nog eens stukken verder kan stijgen dan het huidige record, is de boodschap duidelijk. De onvrede en het ressentiment in onze maatschappij zijn verre van verdwenen.

Lees meer over het goudrecord

Hoe de huidige goudkoorts onze grootste economische angsten blootlegt

Nieuws: goudprijs stijgt naar recordhoogte

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden