Opinie Naïviteit google en onderwijs

Google als barmhartige Samaritaan: dat is naïef

Googleles op de Montessorischool in Naaldwijk, groep 6 tot met 8 krijgt hier les van een gespecialiseerde onderwijzeres Shirley. De leerlingen zijn geconcentreerd en hebben lol. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ineens ontvang je een pakket. Een kleurrijk doosje met vrolijke poppetjes erop. ‘Alsjeblieft, voor de boterham van je kindje’ staat erbij. ‘Opgroeien doe je het best met Blue Band.’ Mijn vriendin en ik kunnen ons niet herinneren hierom te hebben gevraagd. Het voelt als binnendringen in mijn privésituatie. Alsof iemand met spiegeltjes en kraaltjes mijn loyaliteit wil kopen. Dit zorgt eerder voor een aversie tegen zo’n bedrijf, dan dat ik denk: leuk, dankjewel, Unilever.

Zes maanden geleden werd ik vader. Er gebeuren voor nieuwe ouders allemaal onbekende dingen. Gelukkig is daar Google en zijn er talloze gratis informatieve apps. Van kindernamen-Tinder, weeënteller tot slaap/voeding/ luierbijhoudapps. Je hoeft alleen de uitgerekende datum en je adres achter te laten. Die voorwaarden zijn lang en accepteer je; je wil die handigheden gebruiken in een periode vol vragen.

Maar ‘gratis’ advies? Je bekoopt het met je data. Vandaar dat leuke Unilever-cadeau. Alles wat je opzoekt, apps die je gebruikt, jouw bestellingen: die data gaan het algoritme in. Zo bestaat er vast al een profiel van mijn dochter: ze heeft dit speelkleed, die babygym, muurstickers van Fiep Westendorp. Haar ouders eten graag dit, zijn vaak op die locatie, houden van die sporten. Een datagoudmijn. Het maakt je een commercieel doelwit. Vervolgens word je belaagd met blij ingepakte bordjes. En dat begint steeds vroeger.

Utrecht is hip, dus nu al inschrijven voor de basisschool. Wanneer ik het artikel over Google en basisonderwijs lees (Ten eerste, 1 november), gruwel ik van deze Google-quote: ‘Het kost ons niet veel om software gratis beschikbaar te stellen. En als we op deze manier tech toegankelijk kunnen maken voor kinderen over de hele wereld, ongeacht hun achtergrond, waarom zouden we het dan niet doen?’ Zo onschuldig, net zoals die blije verpakking van Unilever. Wij, Google, zijn de barmhartige Samaritaan. Ze hebben alleen maar een naam en geboortedatum nodig om in te loggen. En o ja, de data die het oplevert zijn voor ons.

De aangehaalde basisscholen zeggen: Chromebooks zijn goedkoop, het werkt simpel. Dat zal best, maar er straalt een zekere naïviteit vanaf. De grote techbedrijven hebben veelvuldig bewezen dat ze niet te vertrouwen zijn met data. Kritische vragen werden bestempeld als ‘onzin’. De basisschool geeft aan dat in groep 7 en 8 aandacht is voor privacy en online veiligheid. ‘We leggen uit dat Google een bedrijf is, en dat de leerlingen er goed over moeten nadenken of ze na de basisschool een eigen Gmail-account nemen.’ En in al de voorgaande jaren? Alle data die de kinderen genereren laten inzetten om algoritmen te verbeteren en kleine consumentjes op te leiden. Zo leiden ze dus kritische kinderen op: eerst onderdompelen, later een kleine disclaimer toevoegen. Ten behoeve van Googles grootste doel: veel geld verdienen.

Ik hoop dat ik als ouder wat te kiezen heb als ik een basisschool uitzoek voor mijn dochter. Dat ik niet word weggezet als ‘lastige kritische ouder’ als ik mijn bedenkingen uit. Ik hoop dat basisscholen zich dan écht bewust zijn van wat data zijn en doen. Dat scholen zich niet laten ringeloren door een vrolijk gekleurde verpakking, maar nadenken over de macro-gevolgen.

Willem Heesen, Utrecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden