Goede doelen moeten de werkelijke kosten laten zien

'Het is absurd', schreef Bert Wagendorp, 'wanneer een Syrisch kind dat is getroffen door een granaatscherf sterft vanwege onze verontwaardiging over een seksfeest op Haïti'. Met deze uitsmijter in zijn column van 24 februari zullen weinigen het oneens zijn. Als we blijven geven, dan staan we nog steeds voor een aantal vragen.

Voor een donateur is het moeilijk, zo niet ondoenlijk te achterhalen hoeveel van zijn donatie daadwerkelijk aan het doel wordt besteed en hoeveel aan de organisatie. Beeld afp

Waarom geven we? Geven we om het goede gevoel, om sociale erkenning, zijn we intrinsiek betrokken bij een probleem, gaat het erom anderen te helpen of omdat het ons gevraagd wordt? Deze vragen zijn persoonlijk en het antwoord komt intuïtief en bijna vanzelf.

Aan welke organisatie geven we? Het aantal goede doelen inclusief de kleine goede doelen, ook wel 'Particuliere Initiatieven' of PI's genoemd, lopen tegen de 10.000. Hoe maken we hieruit een keuze? Het ligt voor de hand om een door het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) erkende organisatie te kiezen. Maar in veel gevallen zal een kleine stichting die werkt met vrijwilligers het meeste waar voor uw geld geven.

Er zijn grote verschillen in wat u gaat bereiken met uw gift. Structureel worden bij goede-doelenorganisaties de resultaten te mooi voorgesteld en de kosten om het doel te bereiken te laag ingeschat. Zo maar twee voorbeelden: 'Voor 40 euro heeft een gezin van vier personen drinkwater voor een jaar' (bedelbrief Rode Kruis, 4 oktober), 'voor 10 euro geef je twee kinderen een warme deken' (website Unicef).

Salariskosten

De werkelijke kosten liggen veel hoger, ga maar na. Hoeveel kosten worden er niet gemaakt voor het werven van de fondsen, dat ligt tussen 15 tot 25 procent van elke opgehaalde euro. De salarissen bij goede-doelenorganisaties zijn weliswaar gemaximaliseerd maar er bestaan grote verschillen tussen de salariskosten. Professionals bij Artsen Zonder Grenzen verdienen minder dan die bij Unicef. Sommige organisaties dragen hun inkomsten over aan een hoofdkantoor, bij een andere gaat het rechtstreeks naar het veldkantoor. Er zijn kosten verbonden aan het organiseren van de projecten in het veld, het maken van een projectvoorstel en de selectie van de begunstigden.

Ik pleit voor een beter inzicht in de kosten die worden gemaakt voordat we toekomen aan het inkopen van de twee dekens of het organiseren van de watervoorziening voor een gezin. Met respectievelijk 10 of 20 euro red je het niet. Laat de werkelijke kosten zien, laat de resultaten zien en steek niet onder stoelen of banken als een keer een project niet lukt, de kosten tegenvallen of geld is verdwenen.

Voor een donateur is het moeilijk, zo niet ondoenlijk te achterhalen hoeveel van zijn donatie daadwerkelijk aan het doel wordt besteed en hoeveel aan de organisatie. Een voorzichtige schatting is dat bij een efficiënte organisatie minstens 30 procent van de donatie opgaat aan algemene kosten en dit kan zo maar oplopen naar 50 procent. De goede-doelensector heeft hier nog een slag te maken. We weten toch: eerlijkheid en openheid duren het langst?

Pieter Marres, (voormalig diplomaat), Aerdenhout.

Aanvullingen en verbeteringen: in een eerdere versie van dit opiniestuk stond dat het Rode Kruis in hun brief 20 euro vraagt om een gezin een jaar van drinkwater te voorzien. Dat moet 40 euro zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.