Commentaar

Gezamenlijk Europees asiel- en migratiebeleid moet eindelijk gestalte krijgen

Als Europa er niet in slaagt migratie te reguleren, veroordeelt het zichzelf tot de paniek van de pushbacks.

Een patrouilleboot van het Europees Grens- en kustwachtagentschap Frontex nadert een dinghy met Afghaanse vluchtelingen bij het Griekse eiland Lesbos, eind februari 2020. Beeld HH / AFP
Een patrouilleboot van het Europees Grens- en kustwachtagentschap Frontex nadert een dinghy met Afghaanse vluchtelingen bij het Griekse eiland Lesbos, eind februari 2020.Beeld HH / AFP

Veel Europeanen waren verontwaardigd over de muur die president Trump aan de grens met Mexico beloofde te bouwen. De muur was een symbool van uitsluiting en nationaal chauvinisme, een domme poging om mensen tegen te houden, een bewijs voor de wreedheid van Trump zelf. Ondertussen bouwden de Europeanen zelf een muur in zee. Volgens een onderzoek van de Britse krant The Guardian zijn tijdens de coronapandemie meer dan 2 duizend migranten om het leven gekomen toen zij op illegale wijze werden tegengehouden en teruggestuurd, vooral op de Middellandse Zee. Bij deze acties waren Europese landen of het Europese agentschap voor grensbewaking Frontex op enigerlei wijze betrokken, aldus The Guardian.

De exacte cijfers zijn voor discussie vatbaar, maar onderzoeksjournalisten, ngo’s en hulpverleners hebben de afgelopen jaren voortdurend melding gemaakt van illegale pushbacks: migranten die werden teruggestuurd zonder dat zij de kans kregen om asiel aan te vragen, zoals wettelijk voorgeschreven. Bijzonder kwalijk is de Europese samenwerking met de Libische kustwacht die mensen terugbrengt naar detentiekampen waar wordt gemarteld en verkracht.

Alle westerse landen worstelen met de spanning tussen humanitaire idealen en een gebrek aan politiek draagvlak voor omvangrijke immigratie. Dat hieruit soms ongemakkelijke compromissen voortvloeien is te verdedigen. Maar er is een ondergrens: grensbewakers moeten zich aan de wet houden en mogen migranten niet terugsturen naar plaatsen waar het gevaarlijk is.

Europa moet zijn grensbewaking dringend op orde krijgen. Bovendien moet een gemeenschappelijk Europees asiel- en migratiebeleid eindelijk gestalte krijgen. De contouren daarvan zijn al vaak geschetst: opvang van asielzoekers in centra aan de Europese grens, verdeling van kansrijke asielzoekers over de lidstaten, zo snel mogelijk terugsturen van kanslozen naar hun land van herkomst.

Natuurlijk zijn de praktische en politieke obstakels voor een gemeenschappelijk migratiebeleid immens. Maar als Europa er niet in slaagt migratie te reguleren, veroordeelt het zichzelf tot de paniek van de pushbacks, waarmee het zijn morele integriteit schendt. Bovendien is het slecht voorbereid op nieuwe migratiecrises, bijvoorbeeld als de situatie in Afghanistan verder uit de hand loopt.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden