Opinie

Gewoonten van duizenden jaren oud verander je niet in een paar jaar

Toen ik mijn moeder vroeg of ze de Grieken al tot hun 67ste zag doorwerken, begon ze te lachen. Het was de reactie die ik had verwacht. Hoewel zijzelf bewijst dat je niet per se lui hoeft te zijn als er Grieks bloed door je aderen stroomt - er zijn genoeg Grieken die keihard werken - weet ze dondersgoed dat er nogal een cultuurverschil bestaat tussen het land waar ze nu woont en werkt, omdat ze ooit verliefd werd op een Nederlandse man, en het land waar haar ouders geboren zijn.

Beeld afp

Om één van de belangrijkste verklaringen daarvoor aan te wijzen, hoef je niet bepaald gestudeerd te hebben: de zon. Het lijkt op dit moment, droevig genoeg, nog het enige te zijn waar de Grieken niet voor in de rij hoeven te staan. En waar wij normaal gesproken wel voor in de rij staan. Maar pas als ze er in Nederland eens een paar dagen is, en je ziet dat iedereen begint te puffen, dat er allerlei alarmen worden afgegeven, er van alles wordt afgelast en we massaal van het werk naar het terras snellen, besef je goed de maatschappelijke invloed van het weer.

Wie kan er twee plekken aanwijzen waar een warm klimaat samengaat met Pünktlichkeit en ijver?

Het onveranderlijke verander je niet met een politieke deal.

Beeld afp

Zon en rode wijn

De zon scheen al op het gezicht van Socrates, toen hij in het Symposium urenlang roerloos op dezelfde Atheense plek stond om de geheimen van het menselijk bestaan te overpeinzen. En dan zat zijn werkdag erop en 'legde hij aan' bij zijn collega-denkers voor een goed diner, wat rust en verkoeling en meer dan één fles rode wijn.

Het zijn dezelfde zaken waar veel Grieken van nu weer naar zullen verlangen als straks de volgende miljarden zijn overgemaakt. Niet alleen door het klimaat, maar ook omdat ze het nu eenmaal altijd zo gedaan hebben, omdat dat hun cultuur is, over duizenden jaren opgebouwde gewoonten die je niet in een paar jaar volledig overboord gooit, hoe graag een groep mannen in pak die zich blindstaren op de cijfers dat ook willen, en hoe goed hun intenties verder ook zijn.

Beeld afp

Wereldvreemd gelijkheidsdenken

Maar, zo hoor je ze alweer zeggen: als er een deal is dan geldt toch 'afspraak is afspraak'? Ze zullen moeten hervormen. Oxi. Want de Griekse politici die nu die afspraken maken zijn tegen die tijd al lang weer weggestemd. Door een zuidelijk volk waarop elke harde bezuiniging net zo hard weer afketst. Dat is ook die geliefde democratie.

Als je zo van elkaar verschilt kun je wel met elkaar in het huwelijksbootje stappen, zoals mijn ouders deden, maar niet in dezelfde muntunie. Want dan moet je elkaar teveel en te snel veranderen. Dan kun je verschillen niet meer respecteren en verval je in een wereldvreemd gelijkheidsdenken.

En wat is het toch mooi dat we niet gelijk zijn! Dat we naar Griekenland op vakantie kunnen om van dat prachtige land te genieten. En dat zij ons hartelijk kunnen ontvangen. Ze ons zo werkelijk iets terug kunnen geven voor ons geld. Met de drachme ook nog eens tegen een veel betere prijs dan met de euro. Dan kunnen de Grieken langzaam weer omhoog kijken, weer de zon zien, in plaats van de volgende donkere bezuinigingswolk.

En wat zou het goed zijn om dan daar op het Griekse strand ook eens een boek van Plato of Aristoteles open te slaan. In plaats van de zoveelste krantenkop te moeten lezen over de zoveelste Griekse crisis. Want over één ding kunnen we het eens zijn: daar wordt echt niemand wijzer van.

Mike Soyer (26) is rechtsfilosoof en studeerde af in Leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden