commentaarArnout Brouwers

Geweldsspiraal in de Sahel is een bedreiging voor Europa

Beeld AFP

De vraag dringt zich op wat vredesmissies voor zin hebben in de Sahel, olievlek van geweldsexplosies.

Toen deze maand het Malinese leger een staatsgreep pleegde, brak er een volksfeest uit. Malinezen hebben genoeg van corruptie, armoede en onveiligheid. De coupplegers beloven ‘spoedig herstel’ van de democratie, maar voor buurlanden is dat niet snel genoeg.

Ook ver buiten Mali zijn de gevolgen merkbaar: in ­Franse media klinkt wanhoop door over de nu zeven jaar durende militaire interventie in het land. Naast de ­Franse vechtmissie in de Sahel van meer dan 5.000 militairen, opereert in Mali de grote VN-missie Minusma (waaraan Nederland jarenlang deelnam, en nu nog met een tiental officieren) en een EU-missie (met vijf Nederlandse militairen) die onder meer het Malinese leger traint en ­opleidt.

Desondanks is Mali het centrum geworden van een steeds grotere olievlek in de Sahel van geweldsexplosies, extremistisch jihadisme, en drugs- en mensensmokkel. Grote delen ervan staan de facto onder geen gezag − behalve dat van de laatst passerende krijgsheer. Ook het Malinese leger heeft slechts controle over een handvol steden. Er vallen heel veel doden, onder burgers en militairen.

Stopgezet

Woensdag kondigde EU Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell aan dat de EU-missie voorlopig wordt stopgezet. Hij zei dat 90 procent van het Malinese leger EU-training heeft gekregen, ‘maar we leiden geen putschisten op’. Toch hebben sommige cursisten blijkbaar zitten suffen tijdens het cursusblok ‘democratie en rechtsstaat’. En ondanks alle training maakt het leger zich volgens Human Rights Watch schuldig aan flagrante schendingen van mensenrechten.

Instabiliteit, anarchie en jihadisme in de Sahel zijn een veiligheidsdreiging voor Europa. Zonder onze interventie, zegt Parijs, was er nu een jihadistisch kalifaat in de Sahel. Maar wie de geweldsspiraal aanschouwt, ontkomt niet aan de vraag naar de zin van deze missie. De staatsgreep herinnert er óók aan dat er in het land nauwelijks funderingen over zijn die de ‘opbouwmissies’ van externe actoren kunnen stutten. Parijs werft in de EU bondgenoten voor Mali, maar krijgt zelf het verwijt van neokolonialisme. Nederland wees eerder dit jaar een hernieuwde missie af. EU-betrokkenheid is in theorie gerechtvaardigd − maar wat als deze in de praktijk nauwelijks effect sorteert?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden