Opinie

Genetisch testen aan de keukentafel

Tests op zeldzame genetische ziekten voor jonge stellen die een kind willen worden goedkoper en kunnen straks aan de keukentafel worden gedaan. Dat gaat heel veel keuzestress opleveren.

Beeld vk

Gezonde jonge stellen gaan zich - nu nog experimenteel - voor de bevruchting laten testen op een vijftigtal zeldzame genetische ziekten. En dan? In eerste instantie leveren deze tests vooral extra werk en inkomen op voor de huisartsen en de ziekenhuizen.

Levert het ook een 'hit' op dan heb je in dit zeldzame geval beiden een genetische kwetsbaarheid voor een nare aandoening. Wat dan?

Het betekent niet dat je toekomstige kind deze ziekte ook altijd krijgt, het betekent wel dat de kans veel groter is, bv. in sommige gevallen 25 procent. Wat doe je dan?

Maak je de relatie uit en zoek je een andere partner, zie je af van de kinderwens of neem je het risico en ben je gedurende de gehele zwangerschap en daarna vooral bezorgd?

Deze tests leiden in aanvang tot medicalisering van het hele proces van kinderen krijgen en de jonge paren worden afhankelijker van mensen in laboratoria en in witte jassen. Willen we dit?

We hebben niet zoveel te willen. In werkelijkheid is dit proces technologie gedreven en hebben we geen keuze over het beschikbaar komen, wat kan komt. De politiek kan deze ontwikkeling tijdelijke trachten te blokkeren maar wereldwijd gaat deze gewoon door want de wereldmarkt onttrekt zich aan de invloed van lokale politici.

De volgende stap zal zijn dat de tests goedkoop beschikbaar komen en ze aan de keukentafel kunnen worden gedaan, net als nu de glucosetest, de cholesterolmeting evenals je IQ-test.

Keukentafel

De dataverzameling over onze gezondheid en onze toekomstige risico's kunnen we toenemend zelf aan. Aan de finale interpretatie zal nog vaak een professional te pas komen. Daarna, en dat merk ik wekelijks in de psychotherapiepraktijk, is er behoefte aan hulp, feedback, steun, coaching en vermindering van de keuzestress.

De echte kwetsbaarheid zit in onze psychische processen: ze kunnen de invloed van het razendsnel opvolgende aanbod aan technologische mogelijkheden, die ons leven beïnvloeden en veranderen, niet zo snel integreren.

Wat betekent dit voor mij, voor ons, voor ons leven, is dit iets waar we voor kunnen of willen kiezen of maakt het ons alleen angstig? In toenemende mate zal de ene helft van onze bevolking de ander helft coachen en na een tijdje draait dit om.

In deze sector komt de professional er in toekomst aan te pas zodra de drempelloze eCommunity's, online platforms, webwinkels voor zorg, ervaringsdeskundigen, lotgenotencontacten met een sterke gerichtheid op zelfmanagement en eigen regie, het niet aan kunnen.

Prof. dr. Jan Derksen is klinisch psycholoog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden