Column Sheila Sitalsing

Gelukkig neemt ING keiharde maatregelen om overtredingen in de toekomst te voorkomen

Volgende week is het tien jaar geleden dat Lehman Brothers failliet ging, andere banken aan het wankelen sloegen, de paniek wereldwijd om zich heen greep, de economieën aan beide zijden van de Atlantische Oceaan stagneerden, mensen hun banen verloren en overal belastingbetalers moedeloos maar inschikkelijk miljarden ter beschikking stelden om de gokpaleizen die zich banken noemden overeind te houden. ING herdenkt deze gebeurtenis om tijdens de jubileumweek voor 775 miljoen euro vervolging wegens het faciliteren van witwassen af te kopen.

Wat hebben ze hun best gedaan, de bankiers, om in de afgelopen tien jaar de smet van de onverantwoorde risico’s en de financiële crisis van zich af te schrobben – en alle smetten van dáárvoor, van toen ze massaal hun zorgplicht verzaakten bijvoorbeeld en nietsvermoedende klanten woekerpolissen en andere troep aansmeerden.

Er kwam een stortvloed aan nieuwe wetgeving en bedenksels. Intensiever toezicht, meer kapitaalbuffers, strengere kredietvoorwaarden, lagere bonussen, hogere eisen voor advies en verkoop van producten, een bankierseed en tuchtrecht, om ook de individuele bankier te doordringen van zijn morele verplichtingen jegens klant en samenleving.

Er kwam een Vertrouwensmonitor Banken, waarin elk jaar aan klanten wordt gevraagd of ze nog steeds denken dat hun bank een criminele organisatie is (langzaam stijgt het aantal mensen dat ‘nee hoor’ invult).

Er kwamen zorgelijke conferenties waar hooggeplaatste employés in het openbaar hun zonden beleden en verzekerden dat tegenwoordig alles echt anders is: er werken alleen nog maar superethische mensen, er zijn superveel waarborgen (in bankenkoeterwaals: ‘checks and balances’) die moeten voorkomen dat een bank onverantwoorde risico’s neemt, er is superveel intern toezicht op de naleving van wet- en regelgeving (in bankenkoeterwaals: ‘compliance’), er wordt supergoed nagedacht voordat klanten nieuwe troep wordt aangesmeerd, en er wordt supergewetensvol vergaderd voordat de CEO een bonus mee naar huis krijgt.

In die superethische omgevingen werd de Liborfraude (Rabobank) geschikt, kwam uit dat MKB-ondernemers bij een krediet ook rentederivaten waren aangesmeerd waar ze massaal mee het schip in zijn gegaan (wederom Rabo, samen met ABN Amro en een roedel andere banken) en verzuimde ING jarenlang adequaat te controleren op ongebruikelijke transacties van cliënten waardoor er geld kon worden witgewassen. De bank heeft jarenlang structureel bezuinigd op personeel dat klanten en hun geldstromen moest controleren – een klassiek geval van, in bankenkoeterwaals, business boven compliance. De koopman won het weer eens van de dominee.

Anderen zullen wel weer mede de schuld krijgen van de apologeten uit de bancaire sector. Toezichthouders DNB en AFM die een en ander met zijden handschoentjes zouden hebben aangepakt. Rekeninghouders die wel lopen te schelden maar niet hun geld weg halen. Politici die te laat de verkeerde vragen gaan stellen. Want het is in de mode om van daders slachtoffers te maken en omgekeerd.

Bij ING beseffen ze gelukkig wel waar de schuldigen zitten: in de boardroom. Daar nemen ze keiharde maatregelen. Zo treedt Ralph Hamers niet af, want dat is voor watjes, maar blijft hij aan om op te kunnen treden. Zijn eerste daad: hij en zijn medebestuursleden zien af van hun bonus over 2018. Met zoveel heldhaftigheid komt het vanzelf goed met het vertrouwen in het superethische bankwezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.