'Gelukkig kijkt de Raad van State verder dan een stukje gezichtsgaas'

Het siert ons dat we vrijheid van godsdienst en meningsuiting in de grondwet hebben vastgelegd. Dat betoogt Volkskrant-columnist Harriet Duurvoort.

Een vrouw met boerka. Beeld anp

Met een boerka valt niet te communiceren? Valt best mee hoor. Aan een meisje in een chador, zo'n zwart gewaad met een piepklein spiekspleetje, heb ik het ooit maar eens gevraagd. 'Sorry, maar waarom loop je er eigenlijk zo bij?' Want eerlijk is eerlijk, ik vond haar outfit nogal angstaanjagend.

Ik sprak haar aan op een roc waar ik een project deed. 'Leuk dat je het vraagt', zei ze. Een warrig maar diepvroom relaas volgde. Ach ja, ingewikkeld gezicht, ingewikkeld stichtelijk verhaal. De vrouwen van de Profeet hadden volgens soera zus en zo ook voor gelaatsbedekking gekozen. Hoewel niet iedereen het daar mee eens was. Maar dit was haar eigen keuze.

Een man had ze niet - ze was 18 - en haar ouders vonden dit ook een overdreven vertoning. En nee, ze wilde geen aanslag plegen en het was zelfs geen dikke middelvinger naar de Nederlandse samenleving en zelfs Wilders had hier niets mee te maken. In de zwarte 'tent' waande zij zich dichter bij God. Moet dit meisje nou bekeurd worden? Belachelijk.

Bord sushi
Een andere memorabele ontmoeting met een chador was in het Britse warenhuis Harrods. De dame in kwestie at omzichtig een bord sushi. Ze worstelde met de stokjes en bovendien met haar gezichtsgordijntje, dat bij elk hapje open en dicht moest. Wat later, toen ik wat verloren door de Prada-afdeling dwaalde, dromend van een ander leven waarin ik mijzelf eens een couturejurk cadeau zou kunnen doen, liep ik bijna tegen haar op. Ik schrok wel van de kaarsrechte, lange zwarte pilaar. Madame Chador - is dit dezelfde van de sushi? - loerde intussen door haar kijkgaatje naar het peperdure design. Ik glimlachte maar. Zou zij ook dromen hebben?

Toen griste ze in een kordate beweging trefzeker vrijwel een half Pradarekje leeg en verdween in de richting van het pashok. Nu pas zag ik haar man. Een mooie Arabier met een karakteristieke witte doek met een zwarte ring. Breed glimlachend en opvallend dociel schuifelde hij in haar richting, met de creditcard waarschijnlijk. Het was vast een prachtig ingepakt cadeautje, onze madame. Uit de manier hoe ze de chicste kleding voor onder de 'lopende gevangenis' selecteerde, concludeerde ik dat het deze madame geen barst interesseert hoe het zit met soera zus en zo. Dit is meer een type gouddelvende gelegenheidsfundamentaliste. Een Russisch fotomodel of zo, vooral vroom in de overtuiging 'Allah wears Prada'.

Twee boerka's
Twee boerka's, twee totaal verschillende vrouwen. Wat ik van hen vind? Achterlijk? Ach welnee, dat vind ik zo'n bits en overbodig woord. Ik zeg liever 'wonderlijk', en daar hebben deze dames geen exclusief patent op. Het domein van de spiritualiteit en de godsdienst is nu eenmaal vol wonderlijke interpretaties van de orde der dingen. Wat mij betreft, is moslimfundamentalisme daar slechts één van. En nee, fundamentalisten van welk allooi ook hebben nooit een al te vriendelijke houding ten opzichte van andersdenkenden.

Na dit leven wacht een eeuwig brandend hellevuur, klaar. Daarover is opvallend veel consensus binnen álle monotheïstische tradities en zelfs daarbuiten. Gelukkig laat de gemiddelde fundamentalist het echter wel aan God over om daaromtrent orde op zaken te stellen. En voor zover hij of zij zich - in dít leven - aan de wet houdt, heb ik er geen bal mee te maken wat iemand vindt of gelooft. Het siert ons dat we vrijheid van godsdienst en meningsuiting in de grondwet hebben vastgelegd.

Feit is dat je juist de reikwijdte van een grondrecht voelt als het spannend wordt. Juist als het wringt, als je voelt dat iemand jou misschien wel niet dezelfde vrijheid gunt, voel je het werken. Als democraat en liberaal zou je juist dán trots moeten zijn op de democratische rechtsstaat, en moedig voor je principes staan.

Gelukkig kijkt de Raad van State verder dan een stukje gezichtsgaas dat er misschien wel wat griezelig uitziet. Angst, of in de woorden van de Raad van State 'subjectieve onveiligheidsgevoelens', zijn de slechtste raadgevers als het aankomt op het verdedigen van grondrechten.

Harriet Duurvoort is media-ondernemer en columnist van de Volkskrant.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden