Geen homo's? Stop dan subsidie aan religieuze scholen

Christelijke scholen mogen best homo's weigeren. Maar dan ook geen geld

Afgelopen maandag riep Expreszo – de homojongerenorganisatie van Nederland – alle jongeren op zich ziek te melden uit protest over de ‘enkele feit-constructie’ die op dit moment discriminatie mogelijk maakt voor scholen met een religieuze grondslag.

Op dit moment is het zo dat docenten en leerlingen die uit de kast zijn, van school gestuurd kunnen worden als ze daadwerkelijk wat met hun geaardheid doen. Natuurlijk zullen de meeste mensen – inclusief deze jonge homoseksueel – het ermee eens zijn dat homodocenten –en leerlingen zich overal vrij moeten kunnen bewegen.

Expreszo ziet het liefste dat alle scholen überhaupt niemand meer mogen discrimineren op grond van religieuze grondslag. Maar moet het niet zo zijn dat ook, ja zélfs de scholen met een religieuze grondslag enige vorm van bewegingsvrijheid moeten hebben? We leven immers in een vrij land.

Loskoppelen
Mijns inziens kan het wel. Mits je de scholen met een religieuze grondslag loskoppelt van overheidssubsidie. Het geld waarmee scholen betaald worden is belastinggeld dat opgehoest is door iedereen uit de samenleving, dus ook door homoseksuelen. Het zou wel erg cru zijn dat je vanwege de religieuze grondslag wordt geweigerd op een school waar je zelf deels aan meebetaalt.

Op dit moment heeft het onderwijs met een religieuze grondslag het betreft bescherming van de wet al goed geregeld. Haar bevoorrechte positie komt drie keer tot uiting in de Grondwet waar zij in artikel 1 (verbod discriminatie), 6 (vrijheid van godsdienst) en 23 (vrijheid van onderwijs) wordt beschermd. Wat betreft artikel 1 van de grondwet mag de overheid dus in feite geen subsidie weigeren aan een school vanwege haar religieuze grondslag.

Ironisch genoeg mag deze school vervolgens wel mensen discrimineren op grond van bijvoorbeeld een geaardheid die niet strookt met de grondslagen van de school. We hebben in dit geval een ingewikkelde situatie. Niet alleen wat betreft de wetgeving en het geven van subsidies, maar ook voor de persoonlijke situatie van docenten en leerlingen.

Niet verliefd
Op dit moment bestaat de situatie waarin een homoseksuele docent of leerling niet (openlijk) verliefd kan worden of een relatie kan aangaan met iemand van hetzelfde geslacht. Niet zonder een groot risico te lopen van school gestuurd te worden. Dit alleen vanwege de dubieuze reden dat het gedrag van de docent of leerling niet met de grondslagen van de school zou samengaan.

En toch pleit ik ervoor dat die religieuze scholen nog steeds de ruimte moeten krijgen om homoseksuele docenten en leerlingen te kunnen weigeren. Zij het wel tegen een hoge prijs. Namelijk het niet meer ontvangen van belastinggeld. Onder het motto van 'wie betaald, die bepaalt' mogen de scholen met een religieuze grondslag doen en laten wat ze willen, mits natuurlijk binnen de perken van de wet wordt gehandeld. De enkele feit-constructie bied in dit geval een uitweg voor bijvoorbeeld christelijke scholen die liever geen (openlijk) homoseksuele docenten en leerlingen op hun school hebben.

Geen greep
Een vaak gehoord tegenargument tegen het loskoppelen van staatssubsidie aan religieuze scholen is dat er zo geen greep op de scholen meer is, de kwaliteit van het onderwijs zal dalen en bijvoorbeeld islamitische scholen kwetsbaarder worden voor radicalisering. Nou, die mensen kan ik gerust stellen.

Allereerst kunnen de scholen bij hun achterban fondsen werven om zo aan genoeg geld te komen. Wat betreft de kwaliteit kennen we op dit moment al de onderwijsinspectie die waakt over de kwaliteit van het onderwijs en deze ook waarborgt. Scholen die niet aan de Nederlandse kwaliteitseisen voldoen zullen sowieso gesloten worden. Iets wat ik zeker niet verwacht van christelijke scholen aangezien die tot de hoogst scorende scholen van het land behoren.

Wat betreft radicalisering en eventuele geldstromen van oliestaatjes die een orthodoxe versie van de islam willen verspreiden zou ik het volgende willen zeggen: daar hebben we de AIVD voor. Op dit moment is het al gebruikelijk dat de AIVD ‘risicogevallen’ monitort. Dat kan ze goed combineren met het controleren van radicalisering van (in dit geval islamitische) scholen. Hiermee wordt op zijn minst gegarandeerd dat geld dat binnenkomt, niet voor verkeerde doeleinden wordt gebruikt.

Geen fan

Ik ben nooit een fan geweest van scholen met en religieuze grondslag. Kinderen acht jaar lang in een omgeving met maar één denkwijze indoctrineren vind ik verfoeilijk. Net zoals dat het verfoeilijk is dat mensen op religieuze grondslag ontslagen kunnen worden omdat ze bijvoorbeeld zijn geboren als homoseksueel. Iets waar zij niks aan kunnen doen. Toch moet het uiteindelijk – in een vrij land als Nederland – óók voor de bijzondere school mogelijk zijn om enigszins eisen te stellen aan haar personeel.

Dit kan wat mij betreft alleen als de instelling (financieel) onafhankelijk van de overheid is. Accepteert zij belastinggeld, dan hoort een bijzondere school zich aan dezelfde regels te houden als die van een openbare school. Belastinggeld besteed aan een religieuze school is niet anders dan belastinggeld besteed aan een openbare school. Want zowel voor openbaar als religieus onderwijs geldt een gezegde met een vleugje religieuze grondslag: gelijke monniken, gelijke kappen.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden