ColumnSheila Sitalsing

Geen handen schudden! Maar een knuffel, dat mag gelukkig nog wel

Over de hand zijn veldslagen uitgevochten, wat heet: langlopende loopgravenoorlogen met als inzet de Nederlandse ziel.

Gedenk voormalig minister, ex-aspirant VVD-voorvrouw en oud-TON-leider Rita Verdonk versus imam Ahmad Salam. Gedenk Mark Rutte versus een van de 33 Gele Hesjes van chapter-Nederland. Gedenk het in Brussel weggestopte oud-VVD-Kamerlid Malik Azmani versus het College voor de Rechten van de Mens.

Grote kwesties waren het, waar de natie langdurig door van slag was, overal waren handen in het geding. Ze werden vriendelijk geweigerd, of ostentatief genegeerd. Er kwamen mensenrechtenexegeten aan te pas, die zich moesten buigen over de vraag of niet willen handen schudden een reden mag zijn om een sollicitant geen baan aan te bieden.

Van de premier leerden we dat ‘de norm hier is dat je elkaars handen schudt’ en dat wie ‘dat niet bevalt’ vooral moet vertrekken: ‘Ga het land uit, ga weg!’

Van een van zijn secondanten, Edith Schippers, leerden we dat ‘onze cultuur de beste is’. Vanwege iets met vrijheid; Arnon Grunberg vatte dat samen als: ‘een gelimiteerde, willekeurige vorm van vrijheid. Ik moet mevrouw Schippers de hand schudden, maar ik mag wel homo zijn.’

En toen Wopke Hoekstra zich in een lezing als CDA-leiderschapsmateriaal presenteerde, likte hij vol overgave de boterham verder af en voerde een baardman op die, zo had hij van horen zeggen, ‘weigerde een hand te geven’ aan een vrouw.

Probeer in zo’n verpolitiekte toestand maar eens uit te leggen dat je geen groot aanhanger bent van handen schudden. Omdat je de douchegewoonten in deze superieure cultuur wantrouwt en omdat je meer dan eens mensen van de wc hebt zien komen, op het werk of bij de Hema of op het station, die vervolgens hun handen kort langs de waterstraal wapperen en dat handen wassen noemen. Omdat je niet per se iedereen altijd maar wil aanraken.

En nu mogen we geen handen meer schudden. De premier deelde het mee met de nonchalance die hij bewaart voor onbeheersbaar grote zaken waar hij geen greep op heeft – verloren bonnetjes, de kosten van de koning, alles op het ministerie van Justitie, alles met de Belastingdienst. Dat deed hij nogal plompverloren tijdens een grote coronapersconferentie, in een rijtje dingen als handen wassen, niezen in de elleboog en papieren zakdoekjes gebruiken. ‘Heel huiselijk’ noemde hij het rijtje, ‘simpele maatregelen’.

Zo is handen schudden in één zinnetje niet langer meer de kern van de Nederlandse identiteit, misschien wel het enige aspect van die mythische Nederlandse identiteit, essentieel voor het functioneren van de samenleving, belangrijk genoeg om handenweigeraars ervan te beschuldigen dat ze ‘met de rug naar de maatschappij staan’, voer voor lange essays op opiniepagina’s, totempaal der Nederlandse cultuur, symbool van 'hoe we met elkaar omgaan in dit land’, de essentie van ‘normaal doen’.

Een beetje corona, en handen schudden is iets huiselijks geworden, iets simpels, iets wat je net zo goed kunt laten.

Daarna gaf de premier de directeur van het RIVM, die naast hem stond, per ongeluk een hartelijke hand. En riep hij er meteen achteraan wat ik ook altijd tegen mijn kinderen roep wanneer we wegens omstandigheden door rood fietsen: ‘Dit mag dus níét!’ Waarop hij de RIVM-directeur dan maar bij bovenarm en nek greep in wat een ingewikkelde, uitgebreide knuffel leek. Dat mag gelukkig nog wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden