Column

Geen dag dat ik me niet schaam voor Hollande

Francois Hollande. Beeld afp
Francois Hollande.Beeld afp

Er gaat tegenwoordig bijna geen week voorbij waarin je je niet hoeft te schamen dat je uit Frankrijk komt. Van tijd tot tijd is de gêne acuut, zoals bij de periodiek oplaaiende idiotie van extreme figuren als Dieudonné en vader Le Pen. Maar de grootste en meest constante bron van schaamte blijft toch een belangrijker en minder marginaal persoon: het democratisch gekozen staatshoofd, onze president François Hollande.

François Hollande faalt niet alleen vanwege zijn complete onvermogen de broodnodige hervormingen door te voeren en de zieke man van Europa op het pad van de genezing te leiden. Zelfs het voortzetten van de typische Franse traditie van het presidentieel vreemdgaan - met discretie en zonder mediacircus - lukte hem niet.

Dankzij de wraakzuchtige memoires van zijn afgedankte ex-vriendin weet het Franse volk nu ook dat hij niet alleen de rijken veracht - 'Ik hou niet van de rijken' zei hij tijdens zijn campagne (met de rijken bedoelt hij overigens mensen die meer dan 5000 euro per maand bruto verdienen, werd later duidelijk in een interview) - maar ook de armen, die hij volgens Valérie Trierweiler achter de schermen minachtend de 'tandenlozen' noemt.

Alleen de politieke satirici zijn nog blij met Hollande. Die hebben het nog nooit zo gemakkelijk gehad. Het 'Hollande bashing' viert hoogtij. Tijd voor een introductie:

Flanby: Dit is verreweg de meest gangbare spotnaam van François Hollande. Een 'Flanby' is een pudding, in iedere supermarkt verkrijgbaar. Het is een soort Mona-toetje: het zit in een standaard vormpje. Het is een glad, kleurloos, glibberig geheel en zodra je het uit het vormpje hebt geschud, verwacht je dat het ieder moment in elkaar gaat zakken maar toch blijft het overeind. De perfecte metafoor voor de middelmatigheid, papperigheid doch weerbarstigheid van Hollande.

De zouteloze politiek van François Hollande, een politiek die vastberaden is in zijn slapheid en besluiteloosheid wordt naast 'Hollandisme' ook steeds vaker 'Flanbysme' genoemd. Reclameposters voor het satirische toneelstuk over Hollande, 'Flanby Le Magnifique' (Flanby De Schitterende), werden in 2013 verboden in de Parijse metro.

Pépère: Een pépère is een opaatje of een klein vadertje. Het is iemand die een zorgeloos leven leidt en zich nergens meer druk om maakt. Een typische pépère is een gemoedelijk oud mannetje dat zijn dagen rustig doorbrengt op een bankje op het dorpsplein, graag jeu de boules speelt en met andere pépères pastis drinkt. Deze koosnaam is geen vondst van de media, maar schijnt uit de gangen van het Elysée te komen.

Monsieur Bricolage: 'De Klusjesman'. Deze bijnaam heeft Hollande te danken aan zijn neiging om in toespraken en interviews kiezers gerust te willen stellen met een metaforische 'gereedschapskist' die hij achter de hand zou hebben om de problemen van deze tijd aan te pakken. Zodra hij over 'het nodige gereedschap' begint, kun je er gif op innemen dat de volgende dag ergens een karikatuur van Hollande als Bob de Bouwer verschijnt.

De Pinguïn: Voor haar laatste album schreef Carla Bruni een liedje over een 'Pinguïn' een mysterieus personage, een omhoog gevallen mannetje die ondanks zijn hangende armen een soevereine pose aanneemt, geen ja of nee kan zeggen, niet warm of koud is en geen manieren kent (een verwijzing naar het feit dat Hollande de traditionele beleefdheidsconventies die gepaard gaan met het afscheid van de oude president links liet liggen, zoals een handkus voor de voormalig presidentsvrouw en het meelopen naar de auto met het vertrekkende presidentspaar).

Mevrouw Sarkozy ontkent natuurlijk dat het liedje over de opvolger van haar echtgenoot gaat. Ze koos voor een chiquere, indirecte aanpak en liet een sms aan linkse vrienden naar de media lekken waarin ze de nieuwe positie van het Front National als koploper in de peilingen wijt aan 'de tomeloze nulliteit van jullie grote vriend de Pinguïn en al de mensen die op hem gestemd hebben'.

De Tuimelaar: Ook dit ouderwets kleuterspeeltje - een houten poppetje met een ronde onderkant - toont overeenkomsten met Hollande: het draait alle kanten op, wankelt maar gaat nooit over de kop. Toen François Hollande nog een koppel vormde met de meer charismatische en populaire Ségolène Royale werden ze door hun biograaf in 2006, en later door de media, 'De Madonna en de Tuimelaar' genoemd.

Guimauve le Conquérant: Een woordspeling op 'Guillaume le Conquérant' en een verwijzing naar de afkomst van Hollande. Net zoals Willem de Veroveraar, de gevreesde middeleeuwse koning die Engeland veroverde, komt hij oorspronkelijk uit Normandië. De 'Guimauve' is een bloeiende plant waar schuimpjes of marshmallows van gemaakt worden. Ruwweg vertaald: 'Het Overwinnend Schuimpje'.
Ondertussen is het boek met de smeuïge roddels van Valérie Trierweiler van de eerste plaats van de bestsellerlijst gedreven door het zeer pessimistische boek 'De Zelfmoord van Frankrijk' van columnist Éric Zemmour. De frivoliteit van het 'Hollande bashing' heeft plaatsgemaakt voor het zwartgallige 'France bashing'. De twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: ieder land heeft tenslotte de leider dat het verdient.

De eindeloze grapjes en hilariteit ten spijt is er inderdaad weinig reden tot vrolijkheid: de rijken vertrekken naar landen die niet geregeerd worden door Piketty-adepten, Franse Joden immigreren massaal naar Israël, en ambitieuze Franse jongeren gaan naar Groot-Brittannië. Straks blijven alleen 'de tandenlozen' in Frankrijk achter. De tandenlozen die worden geleid door de ruggengraatloze.

Sophie Merle is sociaal wetenschapper en beeldend kunstenaar. Ze is half Frans. Deze maand schrijft zij speciaal voor de site van de Volkskrant vijf gastcolumns die iedere zondag gepubliceerd zullen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden