Geef pubers een beetje vrijheid en vertrouwen

'Heb je je doelgroep weer gevonden?' gniffelt manlief als ik in de supermarkt aan de praat raak met de 16-jarige caissière. Ik mompel verontwaardigd iets van 'doe normaal' maar ik weet: hij heeft méér dan gelijk. Het is voor anderen niet altijd te bevatten maar ik heb iets met pubers.

null Beeld null

De meeste mensen hebben iets met kinderen. Niets ontroerender dan een baby'tje dat je met grote ogen aankijkt of een 2-jarig peutertje dat enthousiast naar je zwaait. Toch begin ik kinderen echt interessant te vinden als ze een jaar of 12 zijn. Zo rond de leeftijd waarop ze een beetje chagrijnig gaan kijken en je een brutaal weerwoord kunt verwachten.

Het is de onverschilligheid die ervoor zorgt dat pubers vaak als een lastige doelgroep worden bestempeld. Wie iets verder durft te kijken ziet dat het een paradox is: aan de buitenkant uitstralen dat je het allemaal niet belangrijk vindt, terwijl je hele gevoelsleven bij het minste of geringste compleet overhoop ligt. Die onverschilligheid is een mooie cover-up voor de intense kwetsbaarheid.

De kwetsbaarheid van ontdekken wie je nu eigenlijk bent, zonder de bagage om je gevoelens te relativeren. Als je al een tijdje meeloopt, weet je dat slechte periodes in je leven vaak wel weer beter worden en kun je situaties naar je hand zetten. Een puber moet deze ervaringen nog opdoen en maakt een belangrijke overgangsfase door zonder de vaardigheden om hier controle op uit te oefenen.

Als docent vind ik het bijzonder om deze overgangsfase van dichtbij mee te maken. Mij valt op dat de gemiddelde 15-jarige weinig méér nodig heeft dan een jong kind. Ook de puber heeft soms nog hulp en richting nodig, wil gezien en geaccepteerd worden, misschien nog meer dan het gemiddelde kind. Acceptatie om te mogen zijn wie hij is en zijn eigen fouten te maken. Naast acceptatie moeten we onze puber dus ook een beetje vrijheid en vertrouwen geven. De vrijheid om op zijn muil te gaan en het vertrouwen om weer even terug te komen bij de volwassene die misschien nog een en ander kan oplossen.

Liefde maakt blind, en ik ben me ervan bewust dat ik 'mijn puber' misschien door een roze bril bekijk, maar laat me maar. Er wordt zoveel gezegd over jonge mensen en niet altijd even positief. Als ik kreten hoor dat de puberteit vooral 'loslaten' is, maar dat ze uiteindelijk 'wel weer terugkomen' gaan mijn nekharen overeind staan en vind ik het tijd voor een tegengeluid. Je mag ze inderdaad loslaten, maar loslaten betekent niet: afwachten tot ze weer bij je aankloppen als ze 'uitgepuberd' zijn. Juist in deze periode is het contact met volwassenen belangrijk. Dat dit soms wat meer moeite vereist dan contact maken met een 5-jarige dat is dan maar zo, die moeite verdienen ze wel.

Docenten en ouders van pubers weten dat de puber niet in verdomhoekje moet worden gestopt - waar hij pas uit mag komen als-ie zich weer een beetje normaal en sociaal gedraagt - maar vooral gewoon een mens is in die moeilijke, soms ook hilarische tussenfase. Mocht je dit allemaal niet vinden, denk dan nog maar eens terug aan je eigen puberteit. En maak eens een gezellig praatje met de 16-jarige caissière.

Lianne de Ree, Echt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden