'Geef kortingen voor ouderen aan jongeren'

Waarom kan de rekening van het pensioenprobleem niet eerlijker worden verdeeld? Nu krijgen de ouderen hoge pensioenen en blijft er voor jongeren niets over. Laten we er in elk geval mee ophouden de ouderen voor te stellen als arm en zielig. Want dat zijn ze allang niet meer, betoogt Laura de Jong.

CNV Jongeren voeren actie en bedelen voor solidariteit omtrent de pensioenen bij de bij de 50PlusBeurs in de Jaarbeurs in Utrecht. Beeld anp
CNV Jongeren voeren actie en bedelen voor solidariteit omtrent de pensioenen bij de bij de 50PlusBeurs in de Jaarbeurs in Utrecht.Beeld anp

Na het lezen van het alarmerende opiniestuk van Ilja Boelaars en Maarten Koning over de nadelen van het pensioenakkoord voor jongeren, ga je je afvragen waarom jongeren in vredesnaam niet in opstand komen. Tegen de tijd dat de twintigers met pensioen gaan, zal er niet veel meer in de pot zitten. Terwijl we nu al maandelijks een behoorlijk bedrag afdragen. Waarom doen de jongeren niets?

Sinterklaasgedicht
Als 27-jarige denk ik dat het grootste probleem is dat dat hele pensioen een ver-van-onze-bed-show is. Nadenken over je pensioen is net zoiets als in de zomer een Sinterklaasgedicht schrijven.

Een ander probleem is dat wij onszelf niet als één groep zien. Het enige dat ons bindt, is dat we ons niet verbonden voelen. We zijn te veel versnipperd en we weten niet eens hoe dat moet: 'actie voeren'.

Twintigers zijn opgegroeid in een tijd van voorspoed, we zijn in zekere zin zorgeloos. Toch zit dat pensioen ons dwars, maar we verdringen het. En we kunnen maar niet geloven dat onze bloedeigen ouders ons dit aandoen.

Eén ding is zeker: we hebben er weinig vertrouwen in dat er nog iets voor ons overblijft en we vrezen dat we al ons geld in een bodemloze put aan het storten zijn.

Leuk
Dat we langer zullen moeten doorwerken, is iets waar wij ons allang bij hebben neergelegd. Die AOW-discussie van de afgelopen weken (werken we nou door tot 65 of 66) is voor ons iets onbegrijpelijks. Wij werken door tot ons 70ste. En daarom zeggen we maar tegen elkaar: Doe dan in ieder geval iets dat je leuk vindt. 'Leuk? Niet alles in het leven hoeft leuk te zijn', hoor ik de babyboomgeneratie al denken. Maar ja, dat vinden wij dus wel.

Nog iets anders is dat wij een goede band hebben met onze ouders en ons niet tegen hen afzetten, wat de babyboomgeneratie wel deed. Wij hebben daar helemaal geen behoefte aan. Ik gun m'n moeder best een leuk pensioen. En ik ga ervan uit dat zij, als ze Agnes Jongerius of Henk van der Kolk was geweest, mij dat ook had gegund. Maar je krijgt nu het idee dat de hele vergrijsde achterban van de FNV kinderloos is.

Kan het eerlijker?
Waarom kan die rekening niet eerlijker worden verdeeld? In het huidige pensioenstelsel komen we nu al 250 miljard euro tekort om te kunnen indexeren (dus pensioenen laten meestijgen met de lonen en prijzen). Sterker nog, we hebben niet eens genoeg geld in kas om iedereen een nominaal pensioen (dus zonder indexatie) uit te keren. De jongeren moeten die tekorten aanvullen, terwijl aan de ouderen nog steeds hoge pensioenen worden uitbetaald.

Jongeren betalen dus steeds meer premie maar krijgen er minder zekerheden voor terug. Zoals Martin Pikaart al liet zien in De Pensioenmythe heeft een 55-plusser relatief weinig premie betaald voor gemiddeld de hoogste pensioenuitkeringen ter wereld, terwijl een 25-jarige veel meer betaalt voor een veel soberder pensioen.

Generatieconflict
Dit jaar keert bij de meeste pensioenfondsen de geldstroom om van meer premie-instroom naar meer uitkering. Als dit zo doorgaat worden jongeren bijna gedwongen zzp'er te worden om tenminste nog het gevoel te hebben iets van controle over hun oude dag te hebben en niet verplicht te hoeven meedoen aan dit scheve systeem.

We weten toch al een tijdje dat de hele babyboomgeneratie de komende tien jaar met pensioen gaat, en dat we gemiddeld ouder worden en minder kinderen krijgen? Het is toch geen donderslag bij heldere hemel dat er over 20 à 30 jaar bijna twee keer zoveel gepensioneerden zijn als nu? Maar omdat daar niet op is geanticipeerd, wordt mij nu een generatieconflict opgedrongen.

Arm en zielig
Ik weet heus wel dat het leven niet eerlijk is. Maar laten we er in elk geval mee ophouden de ouderen voor te stellen als de armsten en zieligsten in onze samenleving. Want dat zijn ze echt allang niet meer.

In juli zei Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, in NRC Next: 'Wij kunnen statistisch aantonen dat nergens zo weinig armoede voorkomt als bij 65-plussers.' Hij vond het een achterhaalde gedachte dat iedereen denkt dat 'oud' ook meteen 'arm' betekent. Hij zei: 'Er is objectief echt alle reden om meer voor jongeren te doen, maar in de politiek en bij de bonden gaat de aandacht vooral uit naar ouderen.'

De grote vraag aan de politiek, de bonden en de hele samenleving is: Zijn we niet solidair met de verkeerde mensen? Hebben niet juist de jongeren extra hulp en regelingen nodig in plaats van de ouderen? Kunnen we het niet omdraaien? Geef de jongere generatie voorrang bij sociale huurwoningen en kortingen op openbaar vervoer, musea, vakanties, bibliotheken, dierentuinen, pretparken, bioscoop en theater. Zelfs fitnesscentra hebben speciale tarieven en lessen voor seniorsporters. Google voor een volledig overzicht: 'Hoera u wordt 65, de kortingen liggen voor het oprapen.'

Al deze kortingen hebben de babyboomers helemaal niet nodig, maar wij wel.

Laura de Jong is opinieredacteur van vk.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden