Geef jongeren vanaf 16 jaar stemrecht

Geef de 16- en 17-jarigen middels het stemrecht invloed op de beslissingen die hun toekomst bepalen.

Jongeren in de Tweede Kamer tijdens het Nationaal Jeugddebat georganiseerd door de Nationale Jeugdraad (NJR) Beeld anp
Jongeren in de Tweede Kamer tijdens het Nationaal Jeugddebat georganiseerd door de Nationale Jeugdraad (NJR)Beeld anp

Net als veel andere landen, kampt Nederland met vergrijzing en een toenemende generatiekloof. De keuze voor Brexit in het Verenigd Koninkrijk legt pijnlijk bloot wat er kan gebeuren: 72 procent van de jongeren tussen de 18 en 24 jaar stemde voor 'blijven', maar straks moeten zij langdurig de gevolgen dragen van de keuze die de oudere generatie maakte om de EU te verlaten.

In Nederland loert hetzelfde gevaar. Met de landelijke verkiezingen van maart 2017 op komst worden voorlopige partijprogramma's gepresenteerd. Nu al tekent zich af dat de financiële belangen van ouderen de boventoon gaan voeren in het debat. In het eerste partijprogramma dat verscheen, draait alles om de financiële belangen van ouderen. En in het partijprogramma van de grootste partij in de peilingen komt het woord 'jongeren' zelfs niet eens voor.

Economische en maatschappelijke belangen

Het generatiedebat speelt nu al jaren, maar is in de afgelopen weken flink aangewakkerd. Met een vergrijsd electoraat zien politici er voordeel in om ouderen van alles te beloven en steeds meer ouderen laten zich ook door die beloften verleiden. Dat werkt polariserend: de generaties worden tegenover elkaar gezet.

Jongeren voelen zich niet meer vertegenwoordigd door politici, maar zien nu ook dat ze eigenlijk geen ruimte hebben om hun stem te laten horen. Terwijl zij de grootste impact ondervinden van het gevoerde beleid, hebben ze er veruit de minste invloed op. Het is dus weinig verrassend als de betrokkenheid van jongeren bij politiek en maatschappij rap afneemt.

Er staan grote economische en maatschappelijke belangen op het spel bij de komende verkiezingen. Maar die zijn vaak helemaal niet gebonden aan leeftijd. Arbeidsmarkt, discriminatie, economische groei, hoge huren en zoveel andere onderwerpen zijn van invloed op het leven van heel veel mensen, ongeacht hun leeftijd.

Er zijn ouderen die drie keer per jaar op vakantie gaan en in riante huizen wonen, maar ook ouderen die hun huur niet eens kunnen betalen. Er zijn jongeren die in welvaart opgroeien en een zonnige toekomst voor zich zien, maar ook jongeren die in armoede opgroeien en voordat hun volwassen leven begint al op een enorme achterstand staan.

In plaats van de discussie verticaal te voeren op leeftijdscategorieën, zou de discussie horizontaal gevoerd moeten worden op de wezenlijke kwesties, die leeftijd overstijgen.

Wat ons allereerst moet bezighouden is hoe we onze maatschappij leefbaar en welvarend houden. Dat gaat zeker niet lukken als we het talent van de jongste generatie niet beter ontwikkelen en benutten dan nu gebeurt. Over dat enorme maatschappelijke belang zouden alle generaties zich druk moeten maken. Als we dat niet doen verspelen we economische kansen én de maatschappelijke betrokkenheid van jongeren.

Caesar Bast (22) is voorzitter van de Nationale Jeugdraad Beeld .
Caesar Bast (22) is voorzitter van de Nationale JeugdraadBeeld .

Van leenstelsel tot flexwerk

Nu dit dreigt te gebeuren, is het tijd voor drastische actie. Dat moet beginnen met kiesrecht voor 16- en 17-jarigen, om de electorale verhoudingen minder scheef te maken. In Oostenrijk en verschillende deelstaten van Duitsland is deze leeftijdsgroep inmiddels gerechtigd om te stemmen. In Nederland zijn er bijna een half miljoen 16- en 17-jarigen, die nog steeds geen enkele invloed hebben op de beslissingen die hun toekomst beïnvloeden. Tot nu toe vonden jongeren zelf dat dit niet nodig was. Maar de afgelopen jaren heeft zich duidelijk afgetekend dat we hiermee een enorme inschattingsfout hebben gemaakt.

Voorzieningen en mogelijkheden zijn voor de nieuwe generatie steeds verder ingeperkt, van leenstelsel tot flexwerk en van pensioenrechten tot toegang tot de woningmarkt. Er is nu een onevenredig debat over de toekomst; waar is de stem van jongeren over de samenleving van 2021?

Wij vinden dat het genoeg is. Als jongste generatie willen we ons vertrouwen in de redelijkheid van onze samenleving nog niet opgeven, maar we zullen nu wel moeten vechten om die te mobiliseren. De eerste stap is om de kiesgerechtigde leeftijd te verlagen naar 16 jaar. In de komende weken zullen wij daarnaast vanuit de Nationale Jeugdraad, het netwerk van 38 jongerenorganisaties in Nederland, ons Plan 2021 lanceren. Dat gaan we daarna uitwerken met jongeren, deskundigen en iedereen die ons ideaal deelt van een eerlijke samenleving in 2021.

Dat is een samenleving waarin alle generaties samen werken aan gezamenlijke belangen en waarin we teruggaan naar het eeuwenoude menselijke streven om je kinderen en kleinkinderen een betere toekomst te bieden dan je zelf hebt gehad.

Caesar Bast (22) is voorzitter van de Nationale Jeugdraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden