Opinie Financiële zelfredzaamheid

Geef jongeren financiële rijles

Het aanpakken van ‘Afterpay’ is niet voldoende om geldschulden bij jongeren tegen te gaan.  Wellicht is een rijbewijs voor financiën een oplossing.

Jongeren wordt onvoldoende geleerd hoe met geld om te gaan, betogen Jos Heijhuurs en Job Tupan. Beeld ANP

Minister Hoekstra van Financiën vindt dat postorderbedrijven en webwinkels ervoor moeten zorgen dat minder mensen een betalingsachterstand oplopen. Belangrijk, want kopen op afbetaling leidt vaak tot schulden. Jaarlijks horen wij in de duizend klassen die we met het preventieprogramma MoneyWays bereiken, verhalen van jongeren die al vroeg in geldproblemen komen, onder andere door het kopen op afbetaling. Daar een drempel voor opwerpen is een begin, maar gaat voorbij aan de kern van het probleem: jongeren wordt onvoldoende geleerd hoe met geld om te gaan, we moeten ze financieel zelfredzaam maken.

Een op de vijf Nederlandse jongeren heeft ernstige betalingsproblemen. Het aantal 18- tot 26-jarigen dat in de schuldhulpverlening zit, verdubbelde afgelopen jaar van 5.000 naar 10.000. Daarom moeten we jongeren leren om financiële keuzes weloverwogen te maken. Anders blijft het dweilen met de kraan open.

Uitzichtloze toestanden

Uit een analyse van 31 coalitieakkoorden van (middel)grote steden komt naar voren dat slechts vijf van hen werk maken van de schuldpreventie. Het thema schulden staat desalniettemin hoog op de agenda van ministeries. Maar de grote tragiek van schulden is: vaak komt de hulp pas als het te laat is. Van schuldsanering tot budgetcoaches; ze komen pas bij een uitzichtloze toestand in beeld. Preventie is het ondergeschoven kindje.

Dat jongeren straks minder gemakkelijk in de problemen kunnen komen door afterpay zorgt er nog niet voor dat ze voldoende financiële vaardigheden en inzicht hebben om alle verleidingen te weerstaan. Daarnaast is het ministerie van Hoekstra nota bene verantwoordelijk voor de Nederlandse Loterij en daarmee voor de Toto, waarmee in reclames met rapper Donnie, specifiek wordt ingezet op jongeren. En niet zonder succes: 110.000 nieuwe jongeren gokten het afgelopen jaar op sportwedstrijden via Toto, een andere oorzaak van schulden bij jongeren die we in klassen door het hele land tegenkomen.

Rijbewijs voor geld

Een ervaringsdeskundige stelde laatst voor: ‘Waarom voeren we niet een soort rijbewijs in voor omgaan met geld, dat alle jongeren zouden moeten halen?’ Interessant, want financiële vaardigheden zijn niet aangeboren en vaak niet aangeleerd, thuis niet en op school niet.

Jongeren gaan op dit moment vanaf 18 − en eigenlijk al eerder − financieel zelfstandig ‘de weg op’. Ga je de fout in, dan krijg je geen tijdelijke rijontzegging of een verplichte slipcursus. Je krijgt alleen direct een boete. Wij gunnen alle jongeren financiële rijles, voor hun achttiende. Want zolang er jongeren in de problemen komen omdat ze onvoldoende financieel toegerust zijn, is er nog een wereld te winnen.

Jos Heijhuurs en Job Tupan zijn verbonden aan Diversion, bureau voor maatschappelijk innovatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden