Geef de moed met de Vogelaarwijken niet op

Nicis, het kennisinstituut voor steden, heeft het debat over het beleid van minister Vogelaar op scherp gezet. De onderzoekers Bolt en Van Kempen verwijten Vogelaar dat zij met haar concentratie op de veertig ‘krachtwijken’ de problemen alleen maar verplaatst. Ze gebruiken daarvoor de metafoor van het waterbed. Door op een bepaalde plek te drukken, verplaatst het water zich slechts. De mensen die door sloop uit een wijk worden verdreven, nemen hun problemen mee naar de nieuwe wijk, die vervolgens ook een probleemwijk wordt.

de Volkskrant

Deze redenering van het Nicis is nogal defaitistisch. Niemand kan tegen het slopen van slechte, te krappe en afgeschreven woningen zijn. Het feit dat sommige bewoners moeten verhuizen, is op zichzelf al een aangrijpingspunt om de problemen die ze hebben én soms veroorzaken aan te pakken. Verhuizen naar een andere omgeving kan voor deze bewoners wel degelijk een nieuwe start betekenen. Wel is zorgvuldigheid geboden bij het spreiden van problematische bewoners. De meeste ellende is immers ontstaan in wijken die razendsnel van samenstelling zijn veranderd.

Wijken die verkrotten en verloederen, trekken ook criminaliteit aan, zowel uit Nederland, als uit andere landen. Het saneren van deze wijken is daarom ook een eerste stap om drugscriminelen, vrouwenhandelaren en andere internationaal opererende bendes uit Nederland te weren, zoals de aanpak van de Rotterdamse tippelzone aan de Keileweg laat zien.

Het inzicht dat het stapelen van stenen alleen geen oplossing is voor het tegengaan van sociale verloedering, is inmiddels algemeen verbreid. Minister Vogelaar is de eerste die dat erkent. Haar beleid is dan ook gericht op wat zij noemt het ‘investeren’ in de bewoners die blijven of naar andere wijken vertrekken. Te denken valt aan brede scholen met naschoolse opvang, aan ‘gesprekken achter de voordeur’ over schuldsanering, werkloosheid en opvoedingsproblemen, aan inburgering en voorschoolse educatie in peuterspeelzalen, aan buurtpreventie door vrijwilligers, conciërges en ‘stadsmariniers’ en aan het stimuleren van economische activiteiten als markten, horeca en stageplekken voor scholieren.

Of deze integrale aanpak in alle veertig Vogelaarwijken uit de verf komt, is een ander verhaal. Vaak worden oude plannen, waarin het ‘stenen stapelen’ centraal stond, als nieuw beleid verkocht. De conflicten tussen Vogelaar en de woningcorporaties hebben de verhoudingen verziekt en voor vertraging gezorgd van waardevolle initiatieven. En de waarschuwing van het Nicis, dat herstructurering van de veertig wijken van Vogelaar kan leiden tot verslechtering van de situatie in andere achterstandswijken, moet ter harte worden genomen. Ook die wijken verdienen aandacht en ondersteuning.

Het waterbedeffect is niet onvermijdelijk. Veel bewoners die uit de achterstandswijken moesten vertrekken, doen het beter in een nieuwe omgeving. Natuurlijk geldt dat niet voor iedereen. Maar die relativering mag geen reden zijn om te kappen met het grotestedenbeleid.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden