Commentaar

Gebrek aan migratiebeleid maakt EU kwetsbaar voor geopolitieke spelletjes van Belarus

Zolang de EU de regie niet pakt over migratiestromen, blijft zij kwetsbaar voor verwerpelijke geopolitieke spelletjes.

Sacha Kester
Migranten in het niemandsland tussen Belarus en Polen.  Beeld Leonid Scheglov via Reuters
Migranten in het niemandsland tussen Belarus en Polen.Beeld Leonid Scheglov via Reuters

En weer staan duizenden mensen te rammelen aan de poorten van Fort Europa. Uit wraak voor sancties tegen zijn regime haalt dictator Loekasjenko al maanden mensen uit het Midden-Oosten, Afghanistan en Afrika naar Belarus om hen aan de grens met naburige EU-landen te droppen. Begin deze week voerde Loekasjenko de druk op en verschenen er plotseling duizenden migranten tegelijk aan de Poolse grens.

Het staat buiten kijf dat deze tactiek van Loekasjenko alle perken te buiten gaat, maar hij weet zich gesteund door Rusland en zal zich niet door een woedende Europese Unie tot de orde laten roepen. Het probleem is dat de EU zichzelf chantabel heeft gemaakt. Als het gaat om asielbeleid is elke regering doodsbenauwd voor een electorale afstraffing, en daarom heeft de afgelopen jaren niemand zijn nek uitgestoken voor een humaan en effectief migratiebeleid – iets waar Loekasjenko nu gretig misbruik van maakt.

Maar behalve een politieke crisis is dit ook een humanitair drama. Polen doet er alles aan om de migranten buiten de deur te houden, weigert daarbij hulp van de Europese grenswacht Frontex, en weert zowel ngo’s als journalisten uit het gebied. Ondertussen zorgen Belarussische militairen ervoor dat de migranten niet terug kunnen. Deze stranden daardoor in een kil niemandsland; al zeker tien mensen zijn de afgelopen maanden omgekomen door uitputting en onderkoeling.

Tot op zekere hoogte is er begrip op te brengen voor Polen, dat aan zijn grens wordt geconfronteerd met een dictator die kwetsbare migranten inzet als wapen. Tegelijkertijd is het onaanvaardbaar dat een EU-lidstaat grondrechten en internationale verdragen schendt: iedereen moet asiel kunnen aanvragen, waarna in een procedure wordt bepaald of iemand daar recht op heeft.

En we zouden inmiddels toch beter moeten weten: hekken, prikkeldraad of een levensgevaarlijke tocht over zee houden wanhopige migranten niet tegen. Zij zullen tegen de muren van Fort Europa aan blijven beuken tot er veilige en legale routes voor hen worden gecreëerd. Daarmee worden zeker niet alle problemen opgelost, maar zolang de Europese Unie de regie niet pakt, zullen zich humanitaire drama’s blijven voordoen, en blijft de EU kwetsbaar voor verwerpelijke geopolitieke spelletjes van figuren als Loekasjenko.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden