Column Harriët Duurvoort

Gearrangeerde huwelijken hoef je niet te vergoelijken

Harriet Duurvoort Beeld .

Ik was verrast toen de Volkskrant vorige week maar liefst twee artikelen publiceerde waarin gearrangeerde huwelijken worden gepresenteerd als eigenlijk zo gek nog niet. Naema Tahir had haar beeld bijgesteld naar aanleiding van haar proefschrift. En Nadia Zerouali was anders gaan denken toen ze voor haar kookboek allemaal Marokkaanse oma’s ontmoette die zielsgelukkig getrouwd waren met de mannen aan wie ze als jong meisje waren uitgehuwelijkt. Als je het vergelijkt met al dat westerse liefdesgedoe en al die echtscheidingen, dan heeft het wel wat. Van huwelijksdwang is hier geen sprake. Meer van goedbedoelde druk. Bij veel gearrangeerde huwelijken mag je bijvoorbeeld best op snuffelstage. Als het echt niets is, mag je alsnog weigeren, in de zin van een alternatief vragen aan je ­familie.

De maar liefst twintig koppelaars die zich met het arrangement bemoeien ‘kijken naar intelligentie, opleiding, karakter, hobby’s. Is er gespreksstof, is er een klik? Ze kijken naar het uiterlijk van de toekomstige huwelijkspartners: als zij lang is, moet hij ook lang zijn. Als ze het goed doen, kan het een geweldig ­resultaat opleveren’, aldus Tahir.

Als je precies in het leven past dat je ouders voor je hebben uitgetekend, zal het best prima zijn. Maar als je dat niet doet... Een recht tot rebellie, tot eigenheid, is non-existent. Het gaat niet alleen om het recht zelf een levenspartner te kiezen. Het gaat evengoed om het recht helemaal niet te willen trouwen, om een vrij liefdesleven te hebben, om gemengde relaties aan te gaan, et cetera. Of om het recht niet heteroseksueel te zijn.

En intussen zijn er onmogelijke liefdes op de Nederlandse schoolpleinen. Op veel roc’s en vmbo’s zitten jongeren met wortels uit elke hoek van de wereld bij elkaar en de puberliefde kruipt waar het niet gaan kan. Omdat ook ouders niet gek zijn, is er grote druk om meiden zo jong mogelijk te laten trouwen. Zodat de schelp zich weer kan sluiten, het gevaar wordt afgewend en iedereen zich opgelucht weer eervol en geborgen in de eigen zuil kan ­terugtrekken.

Persoonlijk vind ik juist dat, met mijn allicht westerse bril, en in elke vezel van mijn wezen een vermengd mens, een immoreel standpunt. Ik vind mijn cultuur niet beter dan ­andere culturen, maar op dit punt komen we niet nader tot ­elkaar.

Je moet duizend mijl in elkaars schoenen lopen om elkaar te begrijpen, zo zei ook Naema Tahir. Prachtig, maar in wiens schoenen? In de schoenen van het 15-jarige Turkse meisje dat verliefd is op haar geheime Antilliaanse vriendje, maar doodsbang is dat haar broers erachter komen? Dat misschien helemaal niet met haar vriendje wil trouwen, maar gewoon, de eerste liefde wil vieren, wil leven?

De familie gaat kapot bij totale vrijheid. Dat is de reden dat velen toch ook uit eigen wil instemmen met een gearrangeerd huwelijk, aldus Tahir. ‘Individualisme kan alleen bloeien als er een betrouwbare staat is, een vangnet. Maar in veel landen met een groepscultuur is de staat geen vangnet. Daarom verzorgt het gezin je van de wieg tot het graf.’

In mijn multiculturele vrienden- en kennissenkring zie ik ironisch genoeg het tegenovergestelde gebeuren. Het zijn juist vaak de losgebroken, goed­opgeleide en vrij levende volwassen kinderen die hun conservatieve ouders verzorgen en onderhouden, ondanks het feit dat hun pubertijd een hel was omdat ze van hun ouders niet mochten zijn wie ze zijn. Achteraf zou de familie zelf kapot zijn gegaan zonder steun van hun homoseksuele zoon of eerloze dochter.

Uit een onderzoek van kennisinstituut Movisie, voor sociale vraagstukken, bleek dat het niet kunnen beslissen over zaken als huwelijk en relaties soms een reden was voor zelfmoord van meisjes van Hindoestaanse, Turkse en Marokkaanse afkomst. Als je gearrangeerde huwelijken vergoelijkt, heb je geen oog voor de wanhoop van dit soort meiden. Ik voel medelijden voor die meisjes, niet voor hun ouders.

Harriët Duurvoort is publicist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden