Gastcolumn Florence van de Haar

Gastcolumn: Zo leerde ik de hardheid van het bestaan

Niet tijdens haar opleiding, maar tijdens haar bijbaantjes kreeg gastcolumnist Florence van de Haar de hardheid en oneerlijkheid van het leven te zien.

Florence van de Haar. Beeld Eva Faché

Gewoon aardig doen tegen mensen die zich raar of boos gedragen, want die mensen zijn zielig, vond mijn moeder. Nooit je geluk van een ander af laten hangen, zei mijn oma. Leven en laten leven, is mijn vaders favoriet. En nog een simpele tip van opa: doorzetten. Ik dacht dat toen ik ging studeren er een heleboel levenslessen bij zouden komen. Echter bestond elke stage, traineeship of college uit best wel saaie, achterhaalde en langdradige verhalen van mensen waarvan ik me afvroeg of ze überhaupt wel hadden geleefd. 

Nee, het waren de bijbaantjes waar ik de hardheid en oneerlijkheid van het leven kreeg te zien. Champagne schenken op chique feestjes, ontharingsproducten verkopen op beurzen, bijles geven, theaterdeuren openen, agenda’s bijhouden. Ik heb tientallen baantjes gehad. Je kinderen laten studeren en spekken met geld zodat ze geen bijbaan hoeven nemen, vind ik bijzonder dom. Al snel werd mij duidelijk dat dit de plekken zijn, waar je de echte lessen leert.

Rats rats!

Zo werkte ik een tijd bij een bank. Het werk bestond uit bellen en post aannemen, maar mijn nieuwe collega Judith verzekerde me dat het geen baan voor luilakken was. Judith had hele lange nagels en rood stekelhaar. Vorige week geknipt, vertelde ze op mijn eerste werkdag. Om haar woorden kracht bij te zetten, stak ze haar handen in de lucht. Zo! Hup! Rats rats rats, alles eraf! De geluiden en gebaren die ze maakte, deden me eerder doen geloven dat het er uit was getrokken. (Zo zag het er trouwens ook uit.) 

Van Judith kreeg ik mee iedereen hetzelfde te behandelen. Ze leerde me om nooit onder de indruk te zijn van zogenaamde belangrijke mensen. Ze liet hoge piefen van andere banken hun eigen koffie pakken als ze er zelf geen zin in had en als de grote baas uit Zwitserland belde, zette ze hem eerst een minuut in de wacht. Anders gaan ze naast hun schoenen lopen en met je sollen dus je moet ze goed laten zien wie hier de baas is.

Dat je mensen niet op een voetstuk moet plaatsen leerde ik ook van Andrea. Mijn manager bij het makelaarskantoor waar ik de ontvangst deed. Andrea droeg polo’s van Ralph Lauren en zat altijd strak in haar kokerrok. Zodra de baas naar een afspraak vertrok, ritste ze de kokerrok open, zette ze haar ventilator op de hoogste stand en stak een sigaret op. Kijk maar niet zo verbaasd, lachte ze, dat ruiken ze morgen toch niet meer. Toen ik er lang genoeg werkte vertrouwde Andrea me toe waar ze de vaatwastabletten verstopte. Vervolgens moest ik haar beloven dat ik deze verstopplek niet zou doorvertellen. Jij denkt natuurlijk dat het keurige mensen zijn hier maar daar vergis jij je in, ze jatten die dingen waar je bij staat.

Klap op klap

Een andere belangrijke les gaat over de dood en leerde ik van Jan, stamgast in de kroeg waar ik werkte tijdens een tussenjaar om mijn studie in New York van te bekostigen. Jan was een jaar of tachtig, droeg meestal een lederen gilet en dronk pils met jonge jenever, het zogeheten kopstootje. 

Zoals het een echte barvrouw betaamt, sprak ik met Jan over zijn leven. Daar kon Jan heel kort over zijn, hij vond er geen reet meer aan. Als zijn vrienden waren dood, om nog maar te zwijgen over zijn broers, zussen en vrouw Ada. Nog één broer had hij over, maar die lag in het ziekenhuis. Je moet mensen altijd laten weten dat je van ze houdt, zei Jan, voor je het weet ben je helemaal alleen. 

De gsm van Jan ging af, het schelle geluid van zijn polyfone ringtone klonk door het café. Het overstemde Hazes die iets zong over een warme en drukke discotheek. Jan nam op, liep het café uit en bleef een tijdje bellen op het terras. Toen hij terugkwam vroeg hij of ik de drankjes op zijn rekening wilde zetten. Hij zou het eind volgende week komen betalen. Het ziekenhuis belde over zijn broer, die ging het einde van de dag niet halen. Jan keek me aan en zei: ‘Het leven is eigenlijk heel simpel, weet je dat, een mens krijgt klap op klap en daarna ga je dood.’

Florence van de Haar is actrice, student en deze maand gast­columnist op de Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden