Gastcolumn Mike Soyer

Gastcolumn: VVD en CDA grijpen naast de gematigde microfoon

De discussiestukken van de VVD en het CDA lezende, besefte gastcolumnist Mike Soyer dat het politieke midden het kampioenschap niet meer in eigen hand had.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie (VVD). Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het was een week van discussiestukken. Twee discussiestukken van twee politieke partijen die poogden een antwoord te formuleren op de uilen die in steeds grotere getale uit de boreale bossen tevoorschijn schieten; De Hond schat zelfs dat het er inmiddels al een stuk of 28 zijn. Het VVD-discussiestuk van Dijkhoff, dat leest alsof hij er de avond van tevoren geschrokken achter kwam dat het de volgende dag online moest, en het CDA-discussiestuk, dat leest alsof men er vijftig jaar geleden aan is begonnen.

Wellicht lost het probleem zich voor de VVD en in mindere mate voor het CDA nog vanzelf op, met dank aan de onenigheid tussen de uilen van Otten en Minerva, maar vooralsnog zijn de beide politieke partijen verdreven naar de open grasvlakte in het midden van het versplinterde Haagse bos. Midden, midden, midden. Dijkhoff zette in zijn discussiestuk de middenklasse centraal, analisten constateerden dat hij naar het politieke midden bewoog, en ook het CDA positioneerde zich expliciet in ‘het radicale midden’.

Kan de microfoon aan?

Op zich niks mis mee. Zowel de VVD als het CDA lijken zich bewust van het groeiende verlangen naar een verbindende partij. Een partij die nu echt eens de door velen ervaren polarisatie kan doorbreken en die het vele geroep en geschreeuw aan de flanken kan overstemmen. In die zin lagen de discussiestukken in dezelfde lijn als het sterke essay dat onlangs in de Volkskrant werd gepubliceerd door Denker des Vaderlands Daan Roovers. In haar essay pleitte ook Roovers ervoor om de microfoon weer terug te geven aan de gematigde stem.

Maar mijn god, dacht ik, tijdens het lezen van de discussiestukken, kan de microfoon aan? Dijkhoff spande de kroon. Die stamelde zich onverstaanbaar door een reeks platitudes die vooral herkenbaar zijn voor docenten die weleens het werk nakijken van studenten die niet voor de toets hadden geleerd. Onder het kopje ‘Gelijkwaardigheid’ constateerde Dijkhoff diepzinnig ‘Bij dit principe draait het om gelijkwaardigheid van mensen.’ Even daarvoor had Dijkhoff al als waar visionair van het nieuwe midden opgemerkt dat vrijheid niet onbegrensd is en dat niets zomaar vanzelf gaat.

Waar Dijkhoff de microfoon in het midden niet aan de praat kreeg, daar hadden ze bij het CDA per ongeluk de microfoon van Jesse Klaver aan gezet. Wat ik las was radicaal, maar waar was het midden? Had ik het verkeerde stuk aangeklikt? Toen mijn oog op de namen viel die bij het stuk betrokken waren geweest, viel ook het kwartje: het discussiestuk was helemaal geen discussiestuk maar een wraak-van-de-dissidentenstuk. Een hele goedemorgen. Bij het CDA kwam Judas vlak na Pasen dit jaar. Buma en de zijnen hadden stiekem gehoopt dat ze van de aardbodem waren verdwenen, maar daar prijkten onder het stuk namen als Ernst Hirsch Ballin, Ab Klink en Kathleen Ferrier, die zich zo te lezen al die tijd diep in het anti-populistische, CO2-neutrale, Europese woud hadden opgehouden, vanwaar zij na jaren van rechts CDA-beleid genadeloos terugsloegen.

Mager middenverhaal

Ook al namen de CDA-dissidenten promovendus Maarten Paulusse wel heel letterlijk – Paulusse stelde onlangs in een opinie dat er behoefte is aan een groot links verhaal – op zijn minst ging er van dit verhaal nog een zekere ambitie uit. Er werden vergezichten geschetst. Dijkhoff was al lang blij dat hij veertien kantjes had. Toen hij zijn stuk de volgende ochtend aan de rest van de fractie had gemaild, zag Caroline natuurlijk ook wel dat Klaas naarmate het discussiestuk vorderde steeds meer zinnen en zelfs hele alinea’s van een halve regel had geschreven. Dat hij steeds grotere delen van de pagina’s leeg had gelaten en op een zeker moment zelfs een gedicht had ingezet waarin hij dezelfde dichtregel steeds liet terugkomen. Maar ja, het moest die dag echt online.

Teleurgesteld las ik de discussiestukken door en plotseling besefte ik dat het politieke midden het kampioenschap niet meer in eigen hand had. Dat men maar moest hopen dat Otten en Baudet er nog een paar in eigen doel zouden jagen anders lag de kampioensschaal binnen afzienbare tijd bij Thierry op de piano. Ja, of Wopke moest de boel nog redden. Maar als dit werkelijk het verhaal (rechts) van het midden was, dan begreep ik wel waarom het steeds drukker werd aan dat kampvuur in het boreale bos. En als de daar aanzittende Forum-voor-Democratie-kiezers het magere middenverhaal überhaupt al hebben meegekregen, dan zullen zij hun schouders hebben opgehaald alvorens hun partijleider toe te juichen toen deze de discussiestukken, ‘de laatste stuiptrekkingen van het partijkartel’, zoals hij zijn toehoorders toeriep, triomfantelijk boven het hoofd hield en met veel dedain in het vuur liet vallen.

Mike Soyer is advocaat en rechtsfilosoof en in april gastcolumnist op Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden