Gastcolumn

Gastcolumn: Laat zoet een traktatie zijn, geen snack

Subsidies van 10 tot 30 procent op groente en fruit leiden tot meer consumptie. Met een prijsverhoging van 20 procent op frisdrank bereik je het omgekeerde effect, schrijft gastcolumnist Lonneke van Genugten.

Dame geniet van een Bossche Bol van banketbakker Jan de Groot in Den Bosch, 2008. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Charlotte Russe met lange vingers, tiramisu en fruitsalade met slagroom. Deze drie desserts vormen al sinds mijn jeugd de kroon op het kerstdiner in mijn ouderlijk huis. Volgens de informele tradities die elke familie heeft, roepen mijn zussen en ik dan 'Pas je wel op voor de kerstkilo's!' tegen elkaar om vervolgens een extra overdadige portie op te scheppen. De kerstkilo's zijn een traditie die horen bij december-feestmaand.

Ik dacht daaraan toen ik door de stad fietste, langs jaarrond geopende ijswinkels, wafelbakkers en koffieketens waar wulpse muffins je toelachen vanuit de vitrine. Daar is het elke dag december. Er gaat een onbewuste boodschap van uit dat het heel normaal is dat je op elk moment van de dag de beschikking hebt over een White Chocolate & Lingonberry Cheesecake of Tripple Belgium Chocolate muffin. En dat je die vervolgens bijna ongemerkt wegkauwt, verzonken in je telefoon of haastig manoeuvrerend met één hand op je fiets. Het zijn casual suikers, zoals casual sex, voor snel lichamelijk genot, maar zonder echte betrokkenheid of betekenis.

In het geval van de cheesecake heb je dan in vijf minuten maar liefst 38 gram suiker binnengekregen, dat zijn bijna negen suikerklontjes. Volgens richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie is het maximum voor een volwassen man vijftien suikerklontjes per dag, voor een vrouw 12,5. Als je die ochtend bent begonnen met een Vifit drinkyoghurt met aardbeiensmaak (tien suikerklontjes per 500 milliliter), dan zit je voor die dag al aan je maximum aan toegevoegde suikers.

Overdosis brownies

Is dat erg? Voorzover ik weet is nog nooit iemand direct overleden na een overdosis brownies, maar er is steeds meer wetenschappelijk bewijs (al dan niet voorheen onder de tafel gemoffeld) dat suikerconsumptie het risico op diabetes en hart- en vaatziekten vergroot. Suiker mijden is geen garantie op een lang, fit en gelukkig leven, maar je kunt in elk geval proberen om je kind een gezonde start te geven. Daarbij helpt het dat steeds meer scholen een verbod hebben uitgevaardigd op de bekende Taksi-drinkpakjes en Capri-Sun ('multivitamine drank met vruchtensap en bronwater', vijf suikerklontjes), dan hoef je er zelf als ouder niet over na te denken.

De verjaardagstraktaties zijn nog een grijs gebied, want welke meester of juf stuurt een jarige kleuter terug naar huis met de boodschap dat zijn zelfgebakken cakejes te zoet zijn? Ik moet bekennen dat onze zoon laatst vanwege een in de war gelopen planning van zijn moeder niet de voorgenomen appelmannetjes met radijsjesogen heeft getrakteerd, maar chocolademuizen met gekleurd papier. Zijn klasgenoten waren euforisch. Volgend jaar krijgen ze tomatenracewagens met komkommerwielen.

Als peuter lag onze zoon languit op de vloer van de Lidl, hartverscheurend huilend met een tros bananen in zijn arm geklemd die hij ter plekke moest en zou opeten. Er waren twee buurtoma's nodig om hem naar de kassa te begeleiden. Tegenwoordig staan hij en zijn broer in de supermarkt in extase bij de Kinder Surprise Eieren, die ik later subtiel weggestopt tussen de andere boodschappen aantref in mijn winkelwagen.

Bossche Bol

Zo zijn er op jonge leeftijd voor kinderen al elke dag terloopse suikerverleidingen. Ik ken geen tweejarige die kiest voor de soepstengel als hij ook een Dora Koekje kan krijgen. Begrijpelijk, aangezien we als volwassenen ook eerder bezwijken voor een verleidelijke roze koek dan een stronk snackselderij. Plus, suiker kost niks. Voor de afgeprijsde Sint-chocolademuizen was ik nog niet helft kwijt van wat ik betaalde voor de radijsjes, appel, zonnebloempittenpasta en de andere ingrediënten van de gezonde appelmannetjes.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie leiden subsidies van 10 tot 30 procent op groente en fruit tot meer consumptie. Met een prijsverhoging van 20 procent op frisdrank, bereik je het omgekeerde effect. Alleen al een heel goed idee gezien het spoor van lege blikjes RedBull en platgetrapte flesjes AA-drink tussen de bushalte en de middelbare school bij mij in de buurt.

Soms fiets ik in de stad langs een patisserie, zo'n traditionele met gouden krullen en bistrotafeltjes. Daar zie ik soms dames zitten zoals mijn oudtantes, die één keer per jaar gekleed in tenue de ville een Bossche Bol aten bij Jan de Groot in Den Bosch. Ze maakten daar een memorabel uitje van. Misschien is dat wel het beste voornemen voor 2018. Onze kinderen meegeven dat zoet een traktatie is, geen snack voor op de hoek van de straat. Laat die kerstkilo's dan maar komen.

Lonneke van Genugten is voormalig hoofdredacteur van OneWorld, houdt een blog bij over de rol van suiker in de maatschappij: www.oursugarsweetlife.com, en is deze maand gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.