Gastcolumn

Gastcolumn: 'Ik wil politieke leiders die streven naar solidariteit - ongeacht culturele achtergrond'

Onze politici moeten leiders zijn die staan voor een Nederland dat van en voor ons allen is, van nieuwkomers tot 'autochtone' Nederlanders, leiders die een verbindend appèl doen op wat ons verenigt, schrijft gastcolumnist Dave Ensberg-Kleijkers.

Koning Willem-Alexander tijdens de 10de landelijke Naturalisatiedag, waarop de genaturaliseerden tijdens een feestelijke ceremonie een Verklaring van Verbondenheid afleggen, 15 december 2016. Beeld anp

Toen ik enkele weken geleden met moeite luisterde naar het onsamenhangende pleidooi voor 'rassenvermenging' van Kamerlid Theo Hiddema, moest ik aan een oud-collega denken. Tijdens mijn studietijd had ik een bijbaantje in een restaurant waar ik met haar samenwerkte. 'Is het waar dat zwarte mannen afgeven in bed?', vroeg ze mij. 'Mijn zus heeft een zwarte vriend en die moet na elke nacht haar witte lakens weer verschonen, want er zijn allemaal zwarte vegen in gekomen!' Het enige antwoord dat ik kon geven, was 'Misschien moet de vriend van je zus zich eens wat vaker wassen.'

Er is echter een verschil tussen die naïeve collega van toen en Hiddema van nu. De één was een ongevaarlijke serveerster, maar de ander is parlementariër en daarmee medewetgever. Hiddema is een exponent van een generatie oppervlakkige politici die het niveau 'kroegpraat' niet weet te ontstijgen als het om de multiculturele samenleving gaat. Een politieke volger in plaats van een leider.

Het fenomeen van politici die dommig roepen dat de multiculturele samenleving 'mislukt' is, is al jaren hardnekkig aanwezig. Zij die roepen dat de integratie van 'allochtonen' alleen slaagt als er sprake is van 'rassenvermenging' of pleiten voor een terugkeer naar een joods-christelijke monoculturele samenleving die nooit heeft bestaan. Dit soort politici roept in essentie op tot assimilatie van nieuwkomers (en hun nageslacht): aanpassen of opkrassen luidt het devies.

De Nederlandse Droom

Ik ben zo'n tweedegeneratie nieuwe Nederlander en ik weiger mijn persoonlijke, bi-culturele identiteit aan te passen aan deze naargeestige normen. En bovendien: ik ben trots op onze multiculturele samenleving.
Ik leef de Nederlandse Droom. Mijn Surinaamse ouders kwamen naar Nederland op zoek naar veiligheid en een toekomst voor hun kinderen. Hier bouwden ze hun leven weer op en ondanks de nodige tegenslagen, hebben ze hun kinderen meegegeven hoopvol te zijn over het leven in Nederland.

Hier ligt dan ook mijn toekomst. Alle kansen die het leven me hier bood, heb ik met beide, zwarte handen aangegrepen. Zo mag ik al twee jaren als bestuursvoorzitter van een onderwijsinstelling verantwoordelijk zijn voor specialistisch onderwijs voor kinderen waarbij het leren en opgroeien niet vanzelf gaat. Ik zie dagelijks 500 collega's zich voor witte én zwarte kinderen uit de naad werken uit passie, liefde en oprechte betrokkenheid.

Verder ben ik, geheel naar wens van Hiddema, al jaren gelukkig getrouwd met een 'witte' schone. En ik ben lang niet de enige bi-culturele Nederlander die in dit land zijn dromen verwezenlijkt. Wat blijven we als samenleving toch moeite houden met het overbruggen van verschillen tussen mensen; keer op keer schiet deze gedachte door mijn hoofd als ik de laatste populistische klaagzang over de 'mislukte integratie' met weerzin tot me neem. Leiders zouden juist het niveau van het oppervlakkige gekakel over de negatieve aspecten van culturele diversiteit moeten overstijgen. En dan vooral politieke leiders.

Politieke leiders

Maar in plaats van politieke leiders met waardengedreven diepgang, verbindend vermogen en een inspirerende visie, worden we geconfronteerd met kortzichtige politieke volgers. Volgers van opiniepeilingen, politieke marketeers en spindoctors. Volgers van de maatschappelijke onderbuik, van xenofobe angsten voor alles dat anders is dan het traditionele, autochtone gemiddelde.

Volgers van haatdragende roeptoeters en anonieme, digitale reaguurders die laf verschuilend achter beeldschermen en prikkelende pseudoniemen plezier ontlenen aan het herhaaldelijk afzeiken van bi-culturele en vooral islamitische landgenoten.

Mijn wens is dat hedendaagse politici leiders zijn die staan voor een Nederland dat van en voor ons allen is, van nieuwkomers tot 'autochtone' Nederlanders. Leiders die vanuit gedeelde waarden een constant verbindend appèl doen op dat wat ons verenigt in plaats van zaken die ons (lijken te) verdelen.

Bezielde beschaving

Maar ook leiders die vanuit een concept over de zin van het leven - hetgeen onlosmakelijk met spiritualiteit en zingeving is verbonden - dieperliggende, universele menselijke waarden toevoegen aan het debat over de uitdagingen van onze multiculturele samenleving. Oftewel: leiders die vanuit persoonlijke bezieling en overtuiging een constant beroep doen op medemenselijkheid en solidariteit tussen mensen, ongeacht ieders culturele achtergrond.

Zulke politieke leiders gaan ons land voor in 'verwarde tijden' zonder deze tijden zelf verder in verwarring te brengen. Zij stellen continu het belang van kinderen als de essentie van onze toekomst voorop in politiek-bestuurlijke besluitvorming. Zulke leiders inspireren alle Nederlanders - van Henk en Ingrid tot 'de gewone Nederlander' en Fatima en Achmed - om het beste uit hun eigen én het leven van de ander te halen. Dat levert een inclusieve samenleving op waar iedereen écht meetelt en actief meedoet.

Door met elkaar deze bezielde verbinding te vinden, hoeven ongewenste maatschappelijke fenomenen als discriminatie, eenzaamheid en emotionele armoede niet langer te bestaan. Wellicht een utopie, maar wie stopt met te streven naar het bereiken van een dergelijke hemelse utopie is in wezen gestopt met leven. Het is wat mij betreft daarom onze heilige opdracht als mensheid om te zorgen voor een bezielde beschaving.

Dave Ensberg-Kleijkers is auteur van 'Bezielde Beschaving' (Uitgeverij Aspekt, verschijnt oktober 2017) en deze maand gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.