Gastcolumn | satire Ikenna Azuike

Gastcolumn: Een oplossing voor roofkunst, artistieke anarchie!

Een bloeiende ruilhandel, de Mona Lisa boven uw keukentafel en geen gezeur meer over het koloniale verleden: eigenaarschap en kunst uit elkaar halen heeft alléén maar voordelen, schrijft gastcolumnist Ikenna Azuike. Kunst van iedereen!

Hal van het Natural History Museum in Londen. Beeld Reuters

Het wereldberoemde Britse Natural History Museum staat steeds meer onder druk om veel van zijn kunstschatten terug te geven aan de landen waar die vandaan komen. Tegelijkertijd heeft de Franse president Macron aangekondigd dat het teruggeven van Afrikaanse kunstschatten de komende vijf jaar ‘topprioriteit’ is in Frankrijk.

Als Frankrijk serieus is met het teruggeven van gestolen spullen, zou ik ook graag de twee uur terugkrijgen van mijn leven, die ik besteed heb aan de ondoorgrondelijke Franse film Je t’aime, je t’ aime, maar dat terzijde. De woordenstrijd over gestolen kunst wordt zo langzamerhand verstikkender dan een orgie in een sauna. Musea blijven hun ‘geleende waar’ stevig vasthouden terwijl de gedupeerden blijven wijzen op de geschiedenis van plunderen en jatten.

Wereld zonder kunstenaars

Tijd voor een radicaal gebaar om een eind te maken aan het geharrewar. De oplossing is simpel. Laten we eigenaarschap en kunst voorgoed uit elkaar halen. Niemand mag nog eigenaar van kunst zijn, zelfs de maker niet (of de familie van de maker).

Het overboord gooien van ‘eigenaarschap’ maakt het leven voor iedereen een stuk makkelijker. Om te beginnen voor de kunstenaars zelf. Zij zijn namelijk per direct werkeloos. Uit betrouwbare bron weet ik dat de meeste kunstenaars toch al geen obsessie hebben met unique selling points, key performance indicators of sterkte-zwakteanalyses en meestal geen aandeelhouders tevreden hoeven houden. Dus al met al zal het toch niet zoveel uitmaken voor hun portemonnee.

Moeten we ons vervolgens zorgen maken om een wereld zonder kunstenaars? Natuurlijk niet. Wat dragen kunstenaars nu eigenlijk bij onder aan de streep?

Bloeiende ruilhandel

Sommigen zeggen dat kunstenaars:

- beheerders zijn van onze menselijke geschiedenis en onze collectieve emoties daarbij;
- ons aanzetten tot nadenken, nieuwe inzichten geven en ons tot actie aanzetten voor sociale gerechtigheid;
- ons een onmetelijk gevoel van troost kunnen bieden en ons diep in onze kern kunnen raken.

Tsja... Als dat alles is. Als ik mocht kiezen tussen kunst of een zak chips met een aflevering van Temptation Island, weet je wel wat ik zou kiezen toch? Precies.

Maar denk ook aan alle voordelen voor de musea, wanneer kunst van niemand meer is. Het is een vrijbrief voor graaien wat je graaien kan. Er zal een bloeiende ruilhandel ontstaan die niet onder zal doen voor die in voetbalplaatjes.

Even slikken

Museumdirecteuren hoeven niet meer blozend om donaties te vragen of ‘friends of the museum’ te werven om hun gestolen kunst te kunnen blijven behouden. En het belangrijkste: dat gezeur over het koloniale verleden waarbij af en toe een dingetje werd meegenomen, zal verstommen.

En last but not least... het publiek is natuurlijk de grootste winnaar met deze oplossing. Zij kunnen van alles mee naar huis nemen zonder het risico om in de gevangenis te belanden. De Mona Lisa altijd al boven je keukentafel gewild? Loop het Louvre binnen in Parijs en pak ’m mee! Artistieke anarchie voor iedereen!

Tuurlijk, het is wel even schakelen. En soms even slikken. Internationaal bekende huzarenstukjes eindigen wellicht in een middelmatig vakantiehuis van vakantiepark Slagharen of, erger nog, bij het grofvuil. Maar als je bang bent dat jouw cultureel erfgoed naar de gallemiezen gaat, schud die angst dan van je af. Kunst is van niemand meer, dus van ons allemaal. En je kan altijd nog even googelen naar je favoriete object om het in al zijn (pixelige) glorie terug te zien.

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel werd Emmanuel Macron omschreven als de minister-president van Frankrijk. Dat moet president zijn.

Ikenna Azuike is een Brits-Nigeriaans-Nederlandse programmamaker. Hij maakte voorheen satirische vlogs voor de BBC en de Wereldomroep. In 2019 zendt BNNVara zijn reisdocumentaire over Nigeria uit. In februari is hij gastcolumnist op Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden