Galilei en Kepler brachten ons verder

Maarten Keulemans maakt een karikatuur van mijn boek.

Wat moet een slager, als de keuringsdienst hem verwijt dat hij zijn brood wel erg bruin heeft gebakken? Zijn mond maar houden, bij zo veel onbegrip? Of geduldig uitleggen dat er verschil is tussen een biefstuk en een halfje volkoren? Ja, dat dan maar; in zo’n situatie zit er niets anders op.

Maarten Keulemans maakt in zijn column een karikatuur van mijn boek De herschepping van de wereld. Het ontstaan van de moderne natuurwetenschap verklaard.

Ik zou de grote prestaties van moslimgeleerden negeren of kleineren en in een kwaad daglicht stellen. Ik zou over het hoofd zien dat hun prestaties in Europa hebben doorgewerkt.

In werkelijkheid vermeld ik wel degelijk het een en ander dat Europa aan de islambeschaving te danken heeft gehad (p. 68-71). Ik maak bovendien de natuurkennis in de islambeschaving een compliment dat zelfs de meeste experts op dat terrein haar niet geven.

Wending

Wat ik in mijn boek betoog, komt hierop neer: driemaal in de geschiedenis is heel ingenieus voortgeborduurd op de natuurkennis die de Griekse beschaving had opgeleverd: eenmaal in de islambeschaving, eenmaal in de Europese Middeleeuwen en nog een keer in het Europa van de Renaissance.

Met name waar het de wiskundige wetenschap betreft, liggen de prestaties van al-Biroeni en Ibn al-Haytham op eenzelfde niveau als ruim vijf eeuwen later opnieuw in Europa wordt bereikt.

Maar dan vindt in Europa door toedoen van personen als Galilei en Kepler een wending plaats, een ‘revolutionaire transformatie’, waar de moderne natuurwetenschap uit is voortgekomen.

Zo’n wending zou zich in principe ook in de islambeschaving hebben kunnen voordoen, maar als gevolg van externe gebeurtenissen, met name een reeks van verwoestende invasies, liep de veelbelovende aanzet dood. Alleen iemand die vooringenomen leest, kan een boek met een dergelijke strekking ‘islamofobie’ verwijten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden