VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Haag

Gaat Khadija Arib proberen nog eens Kamervoorzitter te worden? Niets liever, maar...

Elke dag is er wel iemand die het haar vraagt: ben je er al uit? Het liefst antwoordt ze met een tegenvraag: wat vind jij dat ik moet doen? Waarom zou ik moeten doorgaan?

Zo gaat het al sinds de zomer, ze wordt er tureluurs van. Het is een duivels dilemma. Want kijk: had ze alles in eigen hand, dan was het simpel. Niets liever dan nog een termijn Kamervoorzitter zijn. De kroon op al die jaren ploeteren en zwoegen in dit huis – haar huis – van de democratie. Een rol die haar past als een handschoen. Ze heeft het gezag dat een voorzitter moet hebben, opgebouwd met charme, humor, strengheid en uithoudingsvermogen.

Moet ze dit allemaal opgeven omdat...

Ze voelt zich gewaardeerd zoals ze nog nooit in haar leven gewaardeerd is. Prijzen, eredoctoraten, buitenlandse onderscheidingen, uitverkiezingen, complimenten – de oogst is overweldigend. En dan al die jongeren die zeggen dat ze hun voorbeeld is, dat ze hoop geeft.

Moet ze dat allemaal opgeven omdat...

Ja, waarom eigenlijk? Omdat er zoveel onzekerheden zijn en er zoveel is dat ze niet in eigen hand heeft dat in haar hoofd het grote rekenen niet meer wil stoppen. Om te beginnen moet de partij haar op de lijst willen. Normaal gesproken zal dat geen probleem zijn. Ze wordt gezien als een stemmenkanon. Bij de vorige verkiezingen kreeg ze nog geen 50 duizend voorkeurstemmen, maar ze weet zeker dat ze sindsdien veel bekender en geliefder is geworden. Kijk maar naar die peiling van EenVandaag: de eerste vrouwelijke premier? Khadija Arib!

.... er zoveel onzekerheden zijn...

Had niet Lilianne Ploumen onlangs gezegd dat ze zo ontzettend trots op haar is: als mensen Khadija zien, dan zien ze het parlement; ze is de voorzitter van ons allemaal. Nou dan. Die akkefietjes in de fractie vroeger zijn al lang vergeten.

Maar... stel dat de partij het haar gunt, dan heb je nog niks. Ook de anderen moeten het een goed idee vinden. Wat hebben die erbij te winnen nu al te beloven haar kandidatuur te steunen? Precies: niks. Bovendien is met al die zwevende kiezers het voorzitterschap een bewegend doelwit geworden. Niemand kan zeggen waar de PvdA straks staat.

Met argusogen volgt ze de afmeldingen van Kamerleden voor een volgende termijn. Als voorzitter vindt ze dat de Kamer zich te snel ververst. Maar als kandidaat-voorzitter kan ze de neiging niet onderdrukken anders te kijken. Van Ojik weg, Van Toorenburg weg, Van Raak ook; Van der Lee voorzitter enquêtecommissie gaswinning, Bosma achter een cordon sanitaire. Zo heel veel concurrentie blijft er niet over. Tenminste, als de VVD zich aan de traditie houdt dat de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer niet door dezelfde partij worden geleverd.

Ze polst weleens. Veel levert dat niet op. Misschien dat ze bij de VVD toch stiekem aan Ockje Tellegen denken. Ze weet dat bij D66 Paul van Meenen wordt genoemd, die als voormalig rector gewend is leiding te geven en het goed doet als voorzitter van de commissie Justitie en Veiligheid, maar zelf bij hoog en laag volhoudt er helemaal niet mee bezig te zijn.

Ze weet ook dat er tegen haar bezwaren leven, al worden die zelden direct geuit. Arib doet het goed bij debatten, is voorbeeldig in de representatieve taken, maar als manager is ze een ramp; ze is wispelturig en zoekt de fouten nooit bij zichzelf, fluisteren ze.

Het zal wel, denkt ze. Ze kan lastig zijn, dat weet ze heus wel. Dat is omdat ze van anderen vraagt wat ze zichzelf oplegt: dezelfde inzet, dezelfde toewijding. Weet je wat een ramp was geworden als zij er niet bovenop had gezeten? De renovatie van het Binnenhof, en de verhuizing naar B67.

Ook dat speelt mee. Wordt ze herkozen, dan gaat die volgende termijn zich afspelen in het tijdelijke onderkomen. Wordt ze niet herkozen, trouwens ook. Een vooruitzicht waar ze niet blij van wordt, ze is getrouwd met dit huis waar ze elk gangetje kent.

....terwijl ze de voorzitter van ons allemaal is?Beeld Foto’s Niels Wenstedt/ BSR Agency

Nog minder blij wordt ze van de gedachte dat ze, als het allemaal mislukt, gewoon in de Kamerbankjes belandt. Het andere noodluik – een plekje in het kabinet – is al helemaal ongewis.

Dus wat te doen?

Een ding is zeker: na al haar preken tegen tussentijds vertrekkende Kamerleden is die vluchtweg geen optie.

Ze zit in de procedure. Als ze niks doet, staat ze straks op de kandidatenlijst die de PvdA 26 november bekendmaakt. Maar wat het ook wordt, de primeur krijgt het Jeugdjournaal. Daar zitten haar grootste fans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden