Verslaggeverscolumn Michel Maas in Amsterdam Nieuw-West

Gaat het net iets beter in Nieuw-West, is er ineens die luidspreker

De luidspreker van de Blauwe Moskee heeft nog niet geklonken, maar buiten fietst alvast een oude man in een kaftan voorbij. Een andere man stapt in een nieuw model Jaguar en je onderdrukt haastig de gedachte: waar heeft die man zo’n auto vandaan, want je weet ook wel dat dat precies het probleem is, dat je zoiets denkt.

De Blauwe Moskee: nu met azan?

‘Niet de moslims, maar Nederland moet emanciperen’, zegt Mohamed Mahdi. Hij brouwt de espresso’s en cappuccino’s in Casa Sofia: een workspace-oase in Amsterdam Nieuw-West. Mohamed Mahdi arriveerde veertig jaar geleden, als Marokkaantje van 10, met zijn moeder in Nederland. Nu is hij overtuigd Nederlander en praat hij maar al te graag over het onderwerp dat iedereen zo bezighoudt: de luidspreker van de Blauwe Moskee, die de azan, de oproep tot het vrijdaggebed moet gaan versterken.

Nog niemand heeft de luidspreker gehoord, maar de discussie erover was luid genoeg. Mahdi: ‘De mensen denken meteen weer aan boerka’s. Je moet het niet zo zwaar zien. Je moet het zien als iets cultureels.’

Mohamed Mahdi in zijn koffiehuis: ‘Je moet het niet zo zwaar zien.’

Nieuw-West is een plek waar niemand komt die er niets te zoeken heeft. Een verzameling flats aan uitgestorven straten, maar het is er niet meer zo slecht als het was. Sinds een omvangrijke opknapbeurt is het er een stuk beter op geworden, zegt iedereen.

Het is er eigenlijk vooral stil. Erg stil. Dat is wat Marwan, sigaret, baseball pet en hoodie, er zo aanspreekt. Marwan is geboren in Amsterdam en heeft in vijf wijken gewoond, maar nergens zo fijn als in Nieuw-West. ‘Ik kom hier helemaal tot mezelf’, zegt hij, ‘het is hier zo stil, vooral ’s avonds.’ Hij is een trouwe vrijdagse bezoeker van de Blauwe Moskee, ook vanwege de rust, die straks via de luidspreker over de buurt zal neerdalen, denkt hij: ‘Ik vind de azan gewoon mooi. Als je je ervoor openstelt, ervaar je de rust die daarvan uitgaat.’

Yoella van Alderwegen zit zoals gewoonlijk achter haar laptop in het koffiehuis. Als student (business administration aan de UvA) neemt ze deel aan het project VoorUit waarbij ze elke week 10 uur vrijwilligerswerk doet. In ruil daarvoor hoeft ze geen huur te betalen. Ze doet projecten voor kinderen en ouderen. ‘Allemaal gratis. We hopen dat mensen in de wijk daardoor een beetje naar elkaar toegroeien en niet meer eenzaam in hun flat blijven zitten.’ Dat er discussie is over een luidspreker, heeft ze alleen van medestudenten gehoord. Dat de luidspreker een probleem kan zijn, kan ze zich nauwelijks voorstellen. De mensen die zij spreekt, hebben wel andere problemen om zich druk over te maken.

De nieuwe bewoners bijvoorbeeld. Mohamed Mahdi: ‘Na de renovatie zijn er nieuwe mensen in de wijk gekomen, D66... witte mensen uit de binnenstad met een beetje poen, die hier nog voor een redelijke prijs een woning hebben gekocht. De oude bewoners zijn niet met de renovatie meeveranderd, ze zijn sociaal niet meegekomen. En nu heb je een tweedeling, tussen de nieuwe bewoners met geld, en de oude bewoners die minder hebben. Langs die lijn loopt het gewoon.’

Student Yoella van Alderwegen: mensen hier hebben wel andere problemen dan een luidspreker.

Vooral de ‘witte’ bewoners zijn tegen de luidspreker en met hen meteen ook half Nederland dat op het nieuws is gedoken. Een moskee is al erg genoeg, maar een luidspreker is een provocatie, of op zijn minst overlast.

Dat is waar die vrijdag de lokale en de nationale pers op de eerste luidsprekervrijdag voor zijn gekomen. Zeker Daan Wijnants, duo-raadslid voor de VVD in Amsterdam en vandaag de stem van de tegenstanders: ‘Als je de islam wil normaliseren en z’n plek wil laten opnemen in de Nederlandse samenleving, dan zijn daar andere manieren voor. Organiseer bijvoorbeeld eens een islamitische boot op de Gay Pride.’ Een zin die hij meer dan eens zal herhalen omdat die het zo lekker doet. Ook burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) heeft, via de media, haar bedenkingen geuit: zij vindt een gebedsoproep per luidspreker ‘niet meer van deze tijd’.

‘Wat is dan wel van deze tijd’, vraagt Marwan zich af. ‘Mensen die als zombies achter hun smartphone aanlopen? Voor mij zijn de Blauwe Moskee en de azan van deze tijd.’

‘Het wordt gewoon tijd dat Nederland aan ons gaat wennen’, zegt Mohamed Mahdi. ‘Nu zijn Marokkanen al burgemeesters, of Kamerleden. Mijn zoon wordt later burgemeester van Amsterdam, en mijn kleinkinderen zullen dat heel normaal vinden. We zijn hier en we gaan niet meer weg. We zijn allemaal Nederlanders. Daar gaat het om.’

Even later is heel Nederland getuige van een mislukte azan-lancering: het blijft doodstil in Nieuw-West, want de luidspreker doet het niet. Iemand heeft de kabels doorgeknipt. Deze vrijdag is er een herkansing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden