Nieuw vensterLisa Bouyeure

(G)een persoonlijke reclame-ervaring

null Beeld

Wat weet Mark Zuckerberg eigenlijk allemaal over mij, nu hij 13 jaar lang mijn doen en laten heeft kunnen bestuderen? Zuckerberg zelf weet waarschijnlijk helemaal niet dat ik besta, al is het een vleiend idee dat een roodharige multimiljardair uit Californië specifiek op mijn gegevens zit te azen, maar ik kon op Facebook wel opvragen welke informatie er over mij is verzameld (klik op Instellingen en dan op Je Facebook-gegevens). Alles om mijn ‘reclame-ervaring’ zo persoonlijk mogelijk te maken, want het zou zonde zijn om een 36-jarige katteneigenaar met hondenbrokken en trapliften te bestoken.

Dit is een selectie uit mijn door Facebook bijeengesprokkelde advertentie-interesses, die gebruikt worden zodat ik zo veel mogelijk spullen koop waardoor het platform zo veel mogelijk aan adverteerders verdient: Alien (de film), bankwezen, blended whiskey, boodschappentas, borduren, dille, de Volkskrant, drinkwater, fluweel, Grieks, immuunsysteem, kamperen, kiezelsteen, massacommunicatie, paarden, poëzie, Prada, recycling, schoeisel, slijtage, Summer Paralympic Game, Virginia Woolf, vogeltrek, World of Warcraft en zoogdieren. Minstens de helft was voor mij nieuwe informatie – Facebook kent me blijkbaar beter dan ik mezelf. Maar de feestelijke gedachte dat ik misschien weleens ben getarget vanwege mijn uitgesproken interesse in dille, maakte het een en ander goed.

null Beeld

Dat ik uitgerekend nu besloot te kijken wat voor beeld er op sociale media van mij is ontstaan (iemand die van drinkwater en zoogdieren houdt), komt doordat ik deze week, net als veel andere iPhone- en iPad-gebruikers die het nieuwe besturingssysteem iOS 14.5 installeerden, een dreigende pop-up kreeg bij het openen van Facebook en dochterbedrijf Instagram. De strekking: geef ons toestemming om achter de schermen je data binnen te harken of het gebruik van onze platformen zou weleens geld kunnen gaan kosten. Ik klikte tevreden op ‘Vraag app om niet te tracken’. Dan maar geen advertenties over slijtage en Alien (de film).

Dat Facebook het ineens zo netjes vraagt, komt door de nieuwste privacy-update van Apple. Voor de invoering daarvan sprak techredacteur Laurens Verhagen in deze krant al van ‘een controversiële update waar andere techbedrijven eufemistisch gezegd niet naar uitkijken’. De nieuwe functie genaamd App Tracking Transparency heeft de rollen namelijk omgedraaid: gebruikers moeten voortaan nadrukkelijk toestemming geven als ze willen dat Facebook hun bezigheden op andere apps en websites kan volgen. Eerder moesten ze zelf bij Instellingen uitvogelen hoe ze die optie konden uitschakelen, als ze al wisten van hun uit steekwoorden en merknamen opgebouwde alter-ego dat ze dag in dag uit tot kopen maant (kiezelstenen! Prada! Grieks!).

Het verdienmodel van Facebook is gericht adverteren, de argeloosheid van de gebruiker is daar een belangrijk onderdeel van. Veel mensen zijn de voorwaarden gaan beschouwen als part of the deal. Het zal allemaal wel, die kleine lettertjes, en iedereen doet het toch? Maar niemand antwoordt volmondig ‘ja’ op de vraag: Wat als ik jou overal in de gaten ga houden en naar aanleiding van mijn bevindingen probeer je zo veel mogelijk geld uit je zak te kloppen? Dit vind jij toch leuk? Koop dan! Heb jij hier gisteren niet over zitten twijfelen? Please, koop!

Facebook stelt de vraag iets minder concreet. Wil jij ‘helpen Facebook gratis te houden’ en ‘bedrijven steunen die afhankelijk zijn van advertenties om hun klanten te bereiken’? Het lijkt misschien een cruciale keuze. Maar of we nou ‘ja’ of ‘nee’ antwoorden, betalen zullen we sowieso.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden