Frank Kalshoven komt terug op de kwestie van loonsdispensatie

Het spel en de knikkers

Beeld de Volkskrant

Deze week hoorde de Kamer deskundigen en belanghebbenden over de vraag of het kabinet er verstandig aan doet om voor mensen die het minimumloon niet kunnen verdienen het systeem van loonkostensubsidie in te ruilen voor een systeem van loondispensatie. In de Kamer klonk het (volgens de verslagen in de kranten) unisono: neen, dat is niet verstandig. Met uitzondering dan van werkgeversclub VNO-NCW.

Over het onderwerp schreef ik een paar weken geleden al. Mijn duit in het zakje was: ten principale is loondispensatie het beste idee.

Maar waarom is het volgens de genodigden in de Kamer dan niet zo? Welke argumenten brengen zij in stelling? Snijden ze hout?

Tegenargument 1. Loondispensatie leidt tot ongelijk loon voor gelijk werk.

Nu verdienen Jan en Piet hetzelfde loon. Maar voor Piet ontvangt de werkgevers loonkostensubsidie omdat Piet niet zo productief is. Bij loondispensatie krijgt Piet een lager loon van de werkgever, en krijgt hij aanvullend inkomen van ons allemaal, via de overheid.

Dit tegenargument klinkt sympathiek. Gelijke monniken, gelijke kappen, nietwaar? Maar het hele punt is nu juist dat deze twee monniken ongelijk zijn. Jan kan zijn loonkosten terugverdienen voor de werkgever; Piet niet.

Tegenargument 2. Loondispensatie verschuift de administratieve last van de werkgever naar de (toch al zwakke) werknemer.

Loonkostensubsidie gaat gepaard een indrukwekkende administratieve last voor de werkgever, en die daalt bij loondispensatie. Dat klopt. En dit is een van de redenen om er enthousiast over te zijn: dat het voor werkgevers veel makkelijker wordt om ‘arbeidsgehandicapten’ aan te nemen. Werk, werk, werk.

Maar wordt die last verplaatst naar de schouders van de arbeidsgehandicapte? Dat is een tikkeltje gezocht. Het gaat over de inkomensgroep die te maken heeft met uitkeringen, zorgtoeslagen, huurtoeslagen, en de hemel weet welke toeslagen nog meer. Dus ja, laten we ons fiscale stelsel grondig hervormen – helemaal eens – maar wie voor dit specifieke onderwerp komt aanzetten met ‘administratieve lasten’ voor de betrokkenen heeft boter op het hoofd. Een werktoeslag kan er ook nog wel bij.

Tegenargument 3. Het leidt tot ongelijkwaardigheid op de werkvloer.

Alsof er één werkvloer is in Nederland waarop vergeleken wordt hoeveel belasting er wordt afgedragen en hoeveel toeslagen er worden ontvangen. En al zou dat wel zo zijn: vinden we dan dat iemand die meer huurtoeslag krijgt dan een ander daarom ongelijkwaardig is? Natuurlijk niet. Waarom bij een werktoeslag dan wel?

Tegenargument 4. Door loondispensatie bouwen ‘arbeidsgehandicapten’ geen pensioen meer op.

Het klopt dat door loondispensatie geen aanvullend pensioen meer wordt opgebouwd. Alle mensen in Nederland krijgen op zekere leeftijd AOW, óók arbeidsgehandicapten. Aanvullend pensioen wordt alleen opgebouwd over het pensioengevend salaris. Dit leidt in het huidige systeem tot de opbouw van piepkleine aanvullende pensioenen die voor betrokkenen vaak onvoordelig zijn omdat de jaarpremie goeddeels opgaat aan de administratiekosten.

Tegenargument 5. Het inkomen van sommige ‘arbeidsgehandicapten’ daalt omdat ze geen recht hebben op een aanvulling.

Dit is, in de kabinetsplannen, bijvoorbeeld het geval als betrokkenen een werkende partner hebben of vermogen. Dit is het enige tegenargument dat hout snijdt, naar mijn idee. Daarom schreef ik eerder al: geef de aanvulling op het lage loon in de vorm van een werkbonus of -toeslag, ongeacht partnerinkomen en vermogen. We hebben nu eenmaal een minimumloon, gelieve dat dan ook te respecteren. Loon van werkgever + werkbonus van de overheid = minimumloon.

Door alle ketelmuziek zou de Kamer zomaar het zicht verliezen op wat wél belangrijk is.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? Email: frank@argumentenfabriek.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.