Column Jean-Pierre Geelen

Foute grappen bestaan niet, hooguit slechte en grappen die ‘fout’ bevonden worden

Marco groet ’s avonds de dingen: ‘Sieg Heil’. Is Van Basten daarmee een onverbeterlijke neonazi die de swastika’s boven zijn bed heeft hangen? Natuurlijk niet. Enkel een sukkel die het vrijdagavond op Fox Sport wel lollig leek om na het krukkige Duits van Hans Kraay jr – in gesprek met Heracles-trainer Frank Wormuth – ‘Sieg Heil’ te zeggen.

Humor is dodelijk: één bananenschil en je breekt je nek.

Snel maakte ‘San Marco’ excuses, nadat #ophef was ontstaan. ‘Het was niet de bedoeling mensen te choqueren. Het was meer om het Duits van Hans eh… uit te leggen.’

Lekkere uitleg. Excuses waren ‘aanvaard’, haastte de presentator zich, maar inmiddels gaat Fox ‘in gesprek’ met Marco.

Het toont weer dat media, in hun obsessie het grootste publiek te behagen, veel te veel podium bieden aan het holle blaten van voetballers. Het zou een betekenisloos momentje van aflatende hersenactiviteit zijn geweest, als niet de internationale pers het incident rap had opgepikt. Dankzij sociale media blijft niets meer binnen de perken. De foute humor ligt op straat, meneer Sonneberg.

Daarmee scoorde Nederland voor de tweede keer in een week tijd de publiciteit met een (vermeende) Hitlergroet (naast een evident geval van racisme) in de voetbalwereld. Dat in werkelijkheid de twee betrokkenen geen overtuigde neonazi’s zijn, zal die pers niet halen.

Schreef iemand op Twitter: ‘Als volgende week als statement maar niet gestopt wordt met voetballen in de minuten 40-45.’ Geintje.

Foute grappen bestaan niet, hooguit slechte en grappen die ‘fout’ bevonden worden – Van Basten schoot tweemaal mis. Alles hangt af van timing, context en publiek. De groet van Marco kon in Hengelo misschien nog klinken als knaltouwtje, twintig kilometer oostwaarts bleek het een bermbom. Voor ‘Sieg Heil’ roepen bestaat geen juist moment, maar zelfs wanneer dat ‘ludiek’ zou zijn, is een week in het teken van racisme en extreem-rechtse uitingen de allerberoerdste timing denkbaar.

Intussen is het ziektebeeld duidelijk: de patiënt Nederland bevindt zich in kritieke toestand. Hij is permanent onrustig, opvliegend en lijdt aan angstkramp. Snelwerkende medicatie is niet voorhanden, enkel therapie met ontspanningsoefeningen kan helpen, maar dat vergt tijd en saaie sessies aan praattafels in Hilversum.

De toestand is zo dramatisch, dat een spandoek van NEC-aanhangers is geweigerd. De tekst: ‘Zwart is de mysterie en de kracht van de magie’. Je mocht hopen dat het de taalpolitie was die ingreep wegens flagrante schending van de grammaticale eerbaarheid, maar helaas: het was de dienstdoende ‘veiligheidscoördinator’, bang dat het woordje ‘zwart’ aanstoot geeft. Volgens de opstellers een verwijzing naar het clublied van NEC: ‘Weer trekken wij ten strijde/ voor ons rood, zwart en groen,/ vechten te allen tijde/ N.E.C. wordt kampioen!’ Inderdaad een crypto-fascistische uiting waar hard tegen moet worden opgetreden.

‘Simpele zielen zijn goede mensen’, schreef Michel de Montaigne over ‘loze spitsvondigheden’, eeuwen geleden. ‘De middelmatigen, die de eerste staat van ongeletterdheid te min vonden, maar de hogere staat niet konden bereiken (met hun gat tussen twee zadels, zoals ik en zoveel anderen), zijn gevaarlijk, onbekwaam en lastig: zij brengen de wereld in de war.’

Minder Marco en meer Montaigne in de media, en de patiënt komt er weer helemaal bovenop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden