Media Inde Filipijnen

Filipijnse activiste: ‘Ik heb me mentaal voorbereid op de dood’

In de Filipijnen is de brute moord op een mensenrechtenactivist niks nieuws, constateert onze correspondent Jeroen Visser.

Filipijnen demonstreren tegen de vele moorden op activisten, woensdag 19 augustus in Manilla. Beeld EPA

De Filipijnse boerenleider en politiek activist Randall Echanis (72) was afgelopen maandag nog geen paar uur begraven of het was alweer raak. Elders in het land, in de centraal gelegen stad Bacolod, werd mensenrechtenactiviste Zara Alvarez doodgeschoten door een onbekende, gemaskerde man. De moordenaar schoot zes keer, waarvan drie keer in haar rug, voor hij door een handlanger op een motor werd opgepikt.

Het nieuws domineerde dinsdag even de nieuwssites van de Filipijnen, maar amper een dag later moet je goed zoeken naar vervolgartikelen over de kwestie. De moord op mensenrechtenverdedigers en andere activisten is nu eenmaal normaal geworden in de Filipijnen.

Sinds het aantreden van president Rodrigo Duterte, in 2016, zijn er al 134 activisten vermoord – en dan rekenen we de tientallen uitgeschakelde milieubeschermers niet mee. Alleen al Karapatan, een van de ngo’s waarvoor Alvarez werkte, verloor in deze periode al dertien medewerkers. ‘Ze willen ons het zwijgen opleggen’, zei een medewerker deze week in de krant The Philippine Star.

Gezondheidswerker

De 39-jarige Alvarez, een kleine vrouw met halflang zwart haar en een innemende glimlach, werkte onder meer als juridisch adviseur en gezondheidswerker voor verschillende ngo’s. Dat deed ze op het eiland Negros, een gebied geplaagd door conflicten tussen communistische militanten en het Filipijnse leger. Alvarez hielp arme burgers, waaronder ook militanten, op te komen voor hun rechten. Ook deed ze onderzoek naar mensenrechtenschendingen. Vooral dat laatste bracht haar in conflict met de autoriteiten, concludeerde de Filipijnse nieuwssite Rappler.

In 2012 was Alvarez, een alleenstaande moeder, al eens vastgezet omdat ze nauwe banden zou hebben met militanten. Bewijs ontbrak en de zaak zou uiteindelijk worden geseponeerd, maar toch duurde het tot 2014 voordat de activiste op borgtocht vrij kwam. Haar dochtertje van 5 jaar oud had het twee jaar zonder haar moeten doen.

Destijds was ze verschillende keren met de dood bedreigd. ‘We vrezen voor onze levens, zeker nu steeds meer activisten verdwijnen of vermoord worden’, vertelde ze in 2014 aan de organisatie D+C Development and Cooperation. ‘Aan de andere kant geven de getuigenissen van mensen me kracht. De verhalen van slachtoffers van mensenrechtenschendingen moeten worden gehoord. Dus ik had mezelf al wel mentaal voorbereid op de dood.’

Buitengerechtelijke moorden

Alvarez verdacht de Filipijnse autoriteiten ervan dat ze meerdere activisten – van boeren die opriepen tot herverdeling van land tot arbeiders die streden voor meer rechten – hadden uitgeschakeld. Deze zogenoemde ‘buitengerechtelijke moorden’ – gepleegd door agenten, soldaten of aanverwante groepen – zouden onder Duterte’s ‘Oorlog tegen Drugs’ een grote vlucht nemen. Een VN-onderzoek concludeerde eerder dit jaar dat de Filipijnse politie verantwoordelijk is voor de ‘systematische moord op duizenden drugsverdachten’.

Ook advocaten, linkse politici, activisten en journalisten zijn in de afgelopen jaren doelwit geworden van de ‘buitengerechtelijke moorden’. En het einde is nog lang niet in zicht. De krant Philippine Daily Inquirer schreef dinsdag in zijn commentaar over namenlijsten die in de zuidelijke stad Davao waren opgehangen. De lijst bevatte namen van activisten en priesters die ‘gezocht’ zouden worden. ‘Het is het jongste voorbeeld van het brandmerken van critici, iets dat de standaardmethode van de overheid is geworden voor mensen die niet naar haar pijpen danst’, aldus de krant. ‘De internationale kritiek van onder meer de VN lijkt maar weinig effect te sorteren.’

Volgens secretaris-generaal Cristina Palabay van Karapatan was Alvarez ‘een sociale collega, een gepassioneerde mensenrechtenverdediger en een liefhebbende moeder’. Thuis kookte ze het liefst samen met haar dochter, die nu 11 is.

Jeroen Visser is correspondent in Seoul.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden