Commentaar

Feringa is geen ivorentorenwetenschapper

De Nobelprijs voor Ben Feringa beloont fundamenteel onderzoek dat in Nederland onder druk staat.

Ben Feringa Beeld anp

Kunnen we daar iets nuttigs mee? Op feesten en partijen is het een veelgestelde vraag aan bètawetenschappers wanneer ze vertellen over hun werk. Ben Feringa, de eerste Nederlandse Nobelprijswinnaar in jaren, bouwt moleculaire motoren. Een daarvan is de kleinste '4 wheel drive' op aarde: een autootje kleiner dan een speldenknop, die miljoensten van millimeters kan rijden.

Kunnen we daar iets nuttigs mee? Ook bestuurders en onderzoeksfinanciers stellen die vraag nadrukkelijk. Valorisatie is het toverwoord in de wetenschap: leuk al die ontdekkingen in het laboratorium, maar valt er ook een product of dienst van te maken?

Ons eigen lichaam zit vol moleculaire motoren; als we die beter begrijpen, liggen medische toepassingen in het verschiet. Maar wat voor toepassingen precies en hoe snel die er zullen zijn, dat is gissen.

De Nobelprijs voor de Groningse hoogleraar Feringa is dan ook een bekroning van het fundamentele onderzoek dat altijd onder druk staat, ook in ons land, dat zich zo graag als kenniseconomie profileert.

Europese landen hebben samen de richtlijn dat lidstaten 3 procent van hun bbp besteden aan onderzoek. Nederland haalt momenteel net de 2 procent. De Nederlandse uitgaven voor wetenschappelijk onderzoek en innovatie dreigen de komende jaren af te glijden tot het laagste peil in twintig jaar tijd, becijferde het Rathenau Instituut onlangs.

Feringa doet fundamenteel werk, maar is alles behalve een ivorentorenwetenschapper. Hij werkt intenstief samen met de chemische industrie, op zoek naar betere materialen en processen. Bovendien staat hij overal in het land op podia om een publiek vol leken te vertellen over hoe de natuur op het allerkleinste niveau werkt.

Kunnen die toeschouwers daar iets nuttigs mee? Misschien niet direct. Maar de kans is groot dat ergens in zo'n zaal een scholier zit die wordt aangestoken door het verhaal van Feringa, om daar later zelf op voort te bouwen. Dergelijke kennisoverdracht is niet in euro's uit te drukken, maar wel van onschatbare waarde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden