Column Bert Wagendorp

Fenomeen Mathieu van der Poel is tot het onvoorstelbare in staat

Bert Wagendorp

Zondag is de Ronde van Vlaanderen. Er bestaan mensen die dat niets kan schelen of, nog erger, die dat niet eens weten. Dat is voor de ware liefhebber iets onbegrijpelijks: hij kan er met zijn verstand niet bij. Het wemelt in Nederland van de kloven, maar dit is er ook een. Hij is bijna onoverbrugbaar. Als ik een niet-gelovige probeer uit te leggen wat er zo geweldig is aan een fietswedstrijd van Antwerpen naar Oudenaarde, hoor ik mezelf allemaal argumenten gebruiken die mijn gesprekspartner niet overtuigen, maar juist bevestigen in haar mening dat het allemaal overdreven onzin en jongensromantiek is.

Vroeger wilde ik nog weleens beweren dat ‘de koers het leven zelf is’, maar dat cliché wordt weggehoond – ik geloof er zelf ook niet meer in. De opmerking dat wielrennen de zwaarste sport is die er bestaat en dat het lijden van de renners alle perken te buiten gaat, helpt ook niet. ‘Dan stappen ze toch lekker af?’ Helemaal zinloos is de poging uit te leggen dat er achter de beelden een fascinerend spel schuilgaat, een psychologische strijd van de hoogste orde; dat je, wil je winnen, moet gokken en toneelspelen, ploeggenoten moet opofferen en tegenstanders tegen elkaar moet uitspelen en dat de renner ‘de koers moet lezen’ om te kunnen toeslaan op het juiste moment – er is in elke koers één beslissend moment, al staat er nooit ‘beslissend moment’ onderin beeld. Meestal wanneer ik vol overtuiging constateer dat sprake is van een ‘beslissend moment’, blijkt dat helemaal geen beslissend moment en keren de kansen een paar kilometer verderop alweer. Wat me dan weer brengt op een nieuw argument om gelovige te worden: die heerlijke onvoorspelbaarheid van de koers. Dat is helaas geen argument, maar een zwaktebod. Alles is nu eenmaal onvoorspelbaar.

Maar... er is zondag één erg goede reden om wel naar de Ronde van Vlaanderen te kijken, ook voor notoire koershaters. Dat argument heet Mathieu van der Poel. Van der Poel, de zoon van Adrie en de kleinzoon van Poupou, is een fenomeen, een buitensporig talent dat vermoedelijk zal uitgroeien tot de overtreffende trap van fenomeen, wat dat dan ook moge zijn. Wanneer zo’n fenomeen zich aandient, is er reden om te kijken, om getuige te zijn van het wonder.

De verschijning van een uitzonderlijk talent, op welk terrein dan ook, is altijd een fascinerende gebeurtenis. Het fenomeen wekt eerder verbazing dan bewondering en slaat ons met stomheid. Het is er opeens en heeft lak aan alle wetten. Het weigert zich te houden aan de grenzen van het mogelijke. Het fenomeen keert de zaken om: het bepaalt zelf de grenzen, anderen moeten daar maar mee zien te dealen. Het fenomeen zaait verwarring en tart de logica. De verschijning van een fenomeen is een zeldzame gebeurtenis, anders zou het geen fenomeen zijn. Het fenomeen lijkt zich er vaak amper van bewust een fenomeen te zijn. De dingen gaan het fenomeen vaak zo gemakkelijk af, dat het fenomeen het zelf niet zo uitzonderlijk vindt.

Je ziet zulke fenomenen soms in de kunst, zo nu en dan duikt er eentje op in de wetenschap. Ze zijn niet populair, want ze confronteren de concurrenten met hun middelmatigheid en gebrekkige talent en dat is nooit leuk. Het zijn bijzondere schepselen, freaks of nature die tot het onvoorstelbare in staat zijn en alle zekerheden lachend aan de kant schuiven.

Mathieu van der Poel heeft amper een ploeg om hem bij te staan, hij heeft de hele winter vrolijk door de modder gefietst in plaats van uit te rusten en hij vindt koersen van 270 kilometer eigenlijk heel saai. Elke zondagavond gaat hij met z’n hele familie naar een snackbar om patat met mayonaise en frikandellen te eten. Hij heeft nooit een wedstrijdplan en hij koerst louter op intuïtie. Hij ziet wel. En dan wint-ie en dan staat hij triomfantelijk te shinen op het podium. Zoals afgelopen woensdag in Dwars door Vlaanderen.

Ik vermoed dat de 270 kilometer van de Ronde van Vlaanderen nog een beetje te lang is voor Van der Poel. Zo ver heeft hij nog nooit gefietst. Misschien komt hij voor Vlaanderens Mooiste ook nog wat ervaring tekort.

Maar ik denk nog volgens de geijkte patronen, langs wegen die Ons Mathieu zelfs nooit heeft betreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden