Opinie

'Fennema doet alsof Heleen in kruisloze slip hijgend het raam likt van haar store'

Columnist Meindert Fennema doet alsof alleen vrouwelijke schrijvers zoals Heleen van Royen zich seksueel laten portretteren om meer boeken te verkopen. Schrijfster en theatermaakster Elfie Tromp reageert. 'Ik stel dat ijdelheid geen gender kent.'

Auteur Heleen van Royen (L) met een uil tijdens de opening van De Heleen van Royen Store en de presentatie van haar nieuwe roman De hartsvriendin. Beeld anp

Sexappeal, je hebt het of je hebt het niet. Wolkers had het. Jan Cremer had het. Hugo Claus had het. Heleen van Royen heeft het.

Meindert Fennema wijst in zijn tenenkrommende column van afgelopen vrijdag in de Volkskrant, de seksualisering van de vrouwelijke schrijver af. Hij ageert tegen de cover van de laatste Volkskrant Magazine, waarop we Heleen van Royen zien zitten, gekleed in een nette blouse en van onder slechts een panty aan. Met gekruiste benen zit ze comfortabel naar de camera te lachen.

'Zo zag ik Mulisch nooit zitten,' zegt Fennema. Nee, zeg ik dan, zo zou je hem ook nooit wíllen zien zitten. Hij zou ook niet zo op zijn gemak zijn, denk ik. De pose van Heleen is een hommage aan een van de meest iconische portretten van Brigitte Bardot, die er op het origineel een stuk uitdagender (zonder bovenstukje) bij zit.

Fennema doet het voorkomen alsof vrouwelijke schrijvers zich opdirken en seksueel laten portretteren om meer boeken te verkopen. Ik stel dat ijdelheid geen gender kent.

Torso
Zo laat Tommy Wieringa zich graag fotograferen met zijn blouse open geknoopt tot halverwege zijn torso. Jan Wolkers en Wilfried de Jong staan naakt op de voorkant van hun boeken. Ja, zelfs Herman Brusselmans weet wat zijn beste kant en spannendste oogopslag is als de camera klikt. En geen fan die daar over klaagt. Ze houden van de verhalen, maar ook van de persoon achter de verhalen.

We leven nu eenmaal in een tijd waarin de schrijver voor het publiek bijna net zo interessant is als zijn oeuvre. Wij zijn allemaal mensen en niet in de laatste plaats seksuele mensen, de een wat meer privé dan de ander. Waarom zouden we daar niet open over mogen zijn als we ons daar comfortabel bij voelen?

Het betoog van Fennema riekt naar de zuurpruimerij van een man met spataderen op zijn kalkwitte benen. Waarom zij wel op de voorkant met d'r stelten en ik niet, lijkt de onderliggende gedachte te zijn. Of hebben we hier met een rasechte misogynist te maken? Hoe anders kun je verklaren dat hij de seksuele revolutie van de jaren '60 reduceert tot 'dildo's en anusballetjes'? (Anusballetjes, seriously?)

Seksspeeltjes
Zijn sneren naar Heleen van Royen gaan door. Volgens hem zet ze zichzelf altijd neer als een 'obsessief seksueel wezen', omdat ze eens een Tupperwareparty met seksspeeltjes gaf. Ik vraag me af in welke tijd Fennema leeft. Op mijn kalender is het 2013. Zelfs mijn oma heeft zo'n voorlichtingsavond meegemaakt. Hij doet net alsof Heleen in een slip met open kruis hijgend het raam likt van haar eigen boeken-store.

Dat een aantrekkelijke schrijver Fennema angst aanjaagt, snap ik. De competitie in de boekenwereld is moordend, iedereen wil op het tafeltje naast de kassa liggen, het liefst met poster en kartonnen cut-out van jezelf ernaast. Een piekfijn verzorgd uiterlijk van een schrijver zal de keuze van de uitgeverij vast vergemakkelijken om die plek te vergeven. Maar dat hij zijn pijlen richt op enkel vrouwelijke schrijvers, is kortzichtig.

Eruditie
Dat Fennema niet als dekhengst met scherpe pen kan en wil geportretteerd worden, is zijn goed recht. Dit betekent niet dat hij geen kans heeft op commercieel succes. Integendeel, eruditie is iets dat door veel kranten en talkshows op prijs wordt gesteld. Waar mensen alleen niet van houden, is ijdeltuiterij, daar haken we en masse bij af.

IJdelheid kent vele gezichten. Heleen van Royen is er wellicht een van, maar Fennema zelf spant de kroon. Waarom zou je anders je column beginnen met een aankondiging voor je nieuwe boek? 'In die roman spelen de Blue Diamonds een rol. Maar daarover een andere keer,' begint hij. Doe maar niet, Fennema, daar zitten we écht niet op te wachten. Zelfs niet als je je broek aanhoudt.

Elfie Tromp (27) is schrijver, presentator en theatermaker. Haar debuutroman 'Goeroe' is onlangs verschenen bij uitgeverij Lebowski/Top Notch.

 
Tommy Wieringa laat zich graag fotograferen met zijn blouse open geknoopt tot halverwege zijn torso. Jan Wolkers en Wilfried de Jong staan naakt op de voorkant van hun boeken
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden