Opinie

'Feministen van kleur willen gehoord worden - niet gered'

'Zowel Asha ten Broeke als Machteld Zee getuigen van een elitaire, paternalistische houding', betoogt Nadia Ezzeroili. 'Niet nodig!'

Iraanse vrouwen staan in de rij om te kunnen stemmen in 2013. Beeld epa

Promovenda Machteld Zee heeft gelijk wanneer ze stelt dat vrouwenhaat van moslims niet weg gerelativeerd mag worden.

Laten we inderdaad eens ophouden met het goedpraten van genderscheiding in een debatcentrum. Ook het verschuilen achter liberale praatjes om moeilijke discussies uit de weg te gaan begint vervelend te worden. Ik gruwel daarvan. Maar Zee gaat de mist in wanneer zij alleen de intellectuele elite oproept om de discussie te voeren zodat de weg vrijgemaakt kan worden voor 'nieuwe feministen'. Het is hetzelfde paternalisme dat ze wetenschapsjournalist Asha ten Broeke - terecht - verwijt.

Die 'nieuwe feministen' zijn er immers al. Al jaren. En deze feministen willen niet gered, maar gehoord worden. Niet als ja-knikkende sidekicks van witte hoogopgeleide feministen, maar als volwaardige Nederlandse vrouwen van kleur met een eigen visie op vrouwenemancipatie.

Redderssyndroom
Kritiek op dit redderssyndroom wordt regelmatig ervaren als sabotage. Hoe ondankbaar van me! Maar ik heb mijn verworven persoonlijke vrijheden niet te danken aan discussies die door de intellectuele elite zijn gevoerd. Het was niet de elite die mijn feminisme heeft gevormd, maar de harde strijd voor zelfbeschikking die ik mijn jongste zus en andere jonge vrouwen om mij heen heb zien leveren - soms met heftige gevolgen.

In enkele gevallen stuitte ik zelfs op weerstand die nog verder gaat dan het verwijt feministische discussies te ondermijnen. Mijn kritiek is door een elitaire, zelfverklaard feministe eens weggehoond als 'gangsterpoëtisch'. Het was een weinig subtiele en onnodige verwijzing naar mijn afkomst en sociale klasse, slechts bedoeld om mijn stem te diskwalificeren.

 
Kritiek op dit redderssyndroom wordt regelmatig ervaren als sabotage. Hoe ondankbaar van me!

Waarom zou ik blij moeten zijn met een goedbedoelende, maar betuttelende Asha ten Broeke die zich amper heeft ingelezen in de materie? Die, naar mijn mening, zelfs niet ver genoeg gaat in haar afwijzing van religieuze en culturele vrouwenhaat- en discriminatie? Waarom zou ik deze discussie overlaten aan een realistischer maar uiteindelijk net zo bevoogdende Machteld Zee, terwijl ik evengoed mijn eigen stem kan laten horen om mijn getuigenissen en ideeën over vrouwenemancipatie luid en duidelijk kenbaar te maken?

Deze double struggle moet maar eens afgelopen zijn. Het is al beroerd genoeg als mensen in je directe omgeving je kwetsbaarheid besmeuren wanneer je naar buiten komt met persoonlijke verhalen over je weg naar zelfbeschikking, maar het wordt vermoeiend als je zelfs binnen het feminisme moet vechten tegen betutteling door andere vrouwen. Mijn oproep om een open discussie - vrij van bullshit - te voeren is in de eerste plaats gericht aan alle vrouwen van kleur, ongeacht seksuele voorkeur, religie en sociale klasse.

Want zoals de Amerikaanse zwarte lesbienne en feminist Audre Lorde in haar essay The Masters Tool Will Never Dismantle the Masters House (1984) schreef: 'Diegenen onder ons die buiten de cirkel van de maatschappelijke definitie van acceptable vrouwen staan, weten dat overleven geen academische vaardigheid is. (...) Het gaat erom te leren hoe we onze verschillen in kracht kunnen omzetten.'

Reddingsvestjes
Mijn feminisme is dus inclusief. De intellectuele elite hoeft zich niet koest te houden. Onderzoeken, Kamervragen en (opinie)artikelen zijn nuttig en nodig. Maar feminisme is al lang geen bezigheid meer voor verlichte blanke, hoogopgeleide vrouwen die reddingsvestjes staan uit te delen aan moslimvrouwen, zodat ze veilig op hun emancipatiegolven kunnen surfen.

Die tijd is voorbij. Er is een generatie mondige, jonge en gedreven feministen van kleur opgestaan die niet zit te wachten op schouderklopjes van paternalistische links-elitaire en academische feministen. Een generatie die bovenal staat te trappelen om korte metten te maken met alle vormen van misogynie, racisme, genderdiscriminatie en homofobie.

Nadia Ezzeroili is publicist.

 
Mijn oproep om een open discussie - vrij van bullshit - te voeren is in de eerste plaats gericht aan alle vrouwen van kleur, ongeacht seksuele voorkeur, religie en sociale klasse
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden