LEZERSBRIEVENDinsdag 10 november

Fatsoen? Sinds Multatuli denk ik daar anders over. Noem het liever wellevendheid

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 10 november.

President Trump spreekt 2 november de pers toe in Milwaukee, Wisconsin.Beeld AFP

Brief van de dag: fatsoen

Het artikel over fatsoen van Sander van Walsum behoeft wat mij betreft een kleine aanvulling. In zijn Woutertje Pieterse heeft Multatuli het begrip fatsoen voor altijd gemunt met zijn verhaal over de vriendjes van Wouter, de Hallemannetjes, ‘die zo bijzonder fatsoenlijk waren (dzbfw)’.

Deze Hallemannetjes dzbfw, Hollandse kooplieden in de dop, hadden Wouter eens voorgespiegeld welke winst er te behalen viel op een kleinhandel in pepermunt. Voor 24 stuivers had men een hele zak vol. Om mee te kunnen doen stal Wouter een gulden uit het ‘knipje’ van z’n moeder.

De Hallemannetjes dzbfw zelf dragen ieder twee stuivers bij, maar zien uiteindelijk af van de hele transactie, omdat zij vrezen dat Wouter niet eerlijk aan zijn geld gekomen is. ‘En daarom, Wouter, willen we niet met je meedoen. Maar gelijk delen... dat is afgesproken! Ja, gelijk delen, riep Gus. Je begrijpt, wij al de moeite... Ziedaar, gelijk delen... De Hallemannetjes waren knap. Gelijk delen: 20+2x2/3 = 8. Wouter ontving acht stuivers. (…)’.

‘Aan deze waarachtige historie’, zegt Multatuli, ‘grondt zich mijn ongeloof aan de buitengewone fatsoenlijkheid der Hallemannetjes (…)’.

Zie hier hoe Trump als verre nazaat van de Hallemannetjes dzbfw ongetwijfeld aan zijn rijkdom is gekomen.

Omdat wat mij betreft het begrip ‘fatsoen’ hiermee voor altijd in diskrediet is gebracht, zie ik liever dat het voortaan vervangen wordt door ‘wellevendheid’, wat ook een mooie vertaling zou zijn voor Joe Bidens ­‘decency’.

Frans Teitler, Hillegom

Meritocratie

Columnist Sander Schimmelpenninck denkt de vinger op de zere plek te leggen, door te beweren dat de VS gebukt gaan onder ‘de corrumperende werking die van het meritocratische ideaal uitgaat’ (O&D, 9 november). Amerika maakt zichzelf weliswaar wijs dat het een meritocratie is, waar iedereen ‘from rags to riches’ kan geraken, maar het land is in werkelijkheid een plutocratie, waar het grootkapitaal regeert en de kloof tussen arm en rijk steeds groter wordt.

De verkiezingscampagnes zijn zo schreeuwend duur (dit jaar is er bijna 14 miljard dollar aan uitgegeven) dat je alleen president kunt worden door je te laten financieren door lobbyisten met diepe zakken, die daarvoor natuurlijk wel wat terug willen zien. Met als gevolg dat iedere president, óók een Democraat als Biden, de belangen van de rijken zal dienen. En daar komt niet gemakkelijk verandering in, in een land waar men zó bang is voor socialisme, dat men geen verschil ziet tussen een sociaal-democraat en een communist.

Marlies Jansen, Oegstgeest

Kamala Harris

‘Ze is jong, ze vrouw, ze is van kleur’, lees ik over Kamala Harris. De redactie heeft zich misschien een beetje mee laten slepen door het bejaarde rariteitenkabinet van de Amerikaanse politiek. Harris is 56. Mark Rutte is 53. En al tien jaar premier.

Matthijs Brouwer, Odijk

Douchen

Ik voel me opeens een stuk frisser. Sander Donkers, dank voor de tip om met een goede douchebeurt het vieze gevoel van vier jaar Trump weg te spoelen (Voorpagina, 9 november).

Waldo de Boer, Bennekom

Trumpisme

Als je nog nooit van Trump had gehoord, krijg je uit de krant van maandag het idee dat zijn nederlaag een geslaagde revolutie op een kwaadaardig bewind is dat door het hele volk wordt gevierd. Maar er waren meer dan 71 miljoen Amerikanen die deze man steunden, en het verschil in de laatste staten was minder dan 100 duizend stemmers. Ik ben alles behalve een Trump-aanhanger, maar de conclusie dat trumpisme met Trump verdwijnt is een illusie en een verkeerde voorstelling van wat in de VS gebeurt.

Paul Osinga, Son

Genderneutraal

Ik wil heel graag het pleidooi van Hennie de Pous-de Jonge in de Volkskrant van zaterdag onderschrijven. In dezelfde krant heb ik gelezen over mannen die van alles verdienen en niets hoeven van filosoof Kate Manne. Ook bij het hanteren van de mannelijke vorm (helemaal niet genderneutraal), krijgen mannen alweer alles en hoeven ze niets. Ik voel me niet aangesproken bij de mannelijke vorm en als experiment stel ik voor om een maand lang de vrouwelijke vorm te hanteren als zijnde genderneutraal, in alle stukken van de Volkskrant.

Jeanne Verhagen, Maastricht

VVD

Ruttes VVD heeft zich getransformeerd van een liberale partij van ‘regeren is vooruitzien’ naar een partij van ‘voortschrijdend inzicht’: morgen leren we van onze fouten van gisteren, ieder probleem kenmerkt zich door helse dilemma’s. Soms komt dat inzicht na een uur, dag of week (corona), soms duurt het jaren (de allesbepalende vrije markt versus een sterke overheid). Op de plank ligt nog het milieu in al zijn vormen (de energietransitie), maar voortschrijdend inzicht heeft gewoon tijd nodig.

Johan van den Puttelaar, Heise

Afschalen zorg

We zien de laatste tijd weer veel berichten over het noodgedwongen afschalen van reguliere zorg door ziekenhuizen. Uiteraard is de druk gedeeltelijk toe te schrijven aan de huidige situatie. Maar zijn we even vergeten dat de wachtlijsten in de reguliere zorg al veel te lang waren voordat de coronacrisis begon? En zijn we even vergeten dat we de zorg alleen maar efficiënter hebben gemaakt, de bedden en de handjes aan de bedden steeds meer hebben wegbezuinigd? Het afschalen van de reguliere zorg is geen kwestie van capaciteit, maar een politieke keuze.

Frank Vissering, Meerstad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden