Falen van podiumkunst ligt ook aan het luie publiek

Sarah Sluimer breekt lans voor hardwerkende theatermakers

Goed theater zet je hart en je hoofd in brand. En het is beter dan drank. Beter dan drugs.

Scene uit Romeo & Julia door het Bostheater, 2016. Beeld Ben van Duin

Vandaag wil ik het met u hebben over iets waar de samenleving als geheel niet echt interesse in heeft: theater. Zelf ben ik mijn werkende leven begonnen als theaterdramaturg, een vak waar zo'n 5 procent van de Nederlanders van weet wat het inhoudt. En dan ben ik nog gul.

Ik ademde theater. Ik vrat voorstellingen en was ervan overtuigd dat wat daar, in die zaaltjes gebeurde van groot belang was voor de ziel van het volk. Zonder kunst geen leven.

Maar toen ik na verloop van tijd andere dingen ging doen, zag ik pas wat een microkosmos de theaterwereld feitelijk is. Een regelmatig theaterbezoek komt in het merendeel van mijn vrienden niet op: het wordt ervaren als een bijzonder uitstapje. En als vermoeiend ook wel, een kunstvorm die niet ter ontspanning dient, maar waar de toeschouwer hard voor moet werken.

En toen kwam Halbe Zijlstra er nog eens overheen klappen met z'n bezuinigingen en zag ik hoe bijna iedereen het vak waar ik het meest van houd schouderophalend de afvoerput in liet verdwijnen. In eerste instantie nam ik het de theaterwereld kwalijk met hun gekkige Mars der Beschaving. Wat een onvermogen de mensen van hun belang te overtuigen. Wat een wereldvreemdheid.

Maar nu zie ik de dingen toch wat anders. Ik ga u niet het belang van subsidies uitleggen, maar ik wil wel een lans breken voor degenen die op dat slagveld vol afgehakte ledematen trillerig blijven proberen hun werk aan de man te brengen.

Want of u het nu eens bent met het idee dat de overheid de kunsten zuurstof geeft of niet: u kunt theatermakers geen luiheid verwijten. Het veld bestaat momenteel uit wat grote gezelschappen en daarnaast een bende ploeteraars die geen cent te makken hebben en desondanks blijven proberen om schoonheid en vermaak aan de Nederlandse samenleving te geven.

Roependen in de woestijn kan je ze noemen, die voor halflege zalen monologen houden en treurig na afloop een gratis glaasje wijn van het theater krijgen om de dag daarop maar weer in een repetitielokaal dingen te fabriceren die u ook best mooi zou vinden, maar ja, weet u veel. Netflix is ook leuk.

Ik wil nu eens niet de verantwoordelijkheid voor het deels falen van de podiumkunsten leggen bij de theaters, de gezelschappen en de makers. Ik leg die verantwoordelijkheid bij u.

U die niet weet wat u mist. U die smalend over het Nederlandse theater doet, waarmee over de grenzen zoveel succes wordt geboekt. U die geen zin heeft om iets aan te gaan, u te laten overspoelen door iets wat u misschien wat ongemak oplevert, maar waar u zoveel plezier en levenskennis uit kunt halen.

U die al jaren kunstenaars ziet als klaplopers, uitbuiters, profiteurs, terwijl theatermakers doorzetters zijn die iedere zekerheid op een comfortabel bestaan opgeven om van de wind en de liefde voor hun werk te leven.

Iedereen die de podiumkunsten als overbodige luxe ziet, zou wat mij betreft eens aan z'n haren naar een voorstelling gesleept moeten worden om daar te ervaren hoe spelende mensen, een verhaal, het zweet en de hartstocht op de planken je leven een zwieper in de goede richting kan geven.

Je hoeft daar niet voor gestudeerd te hebben of moeilijk voor te kijken. Het is er gewoon, die Shakespeare die eigenlijk ook gaat over uw echtscheiding. Of die Tsjechov die uw eigen lamlendigheid in perspectief zet. Of die keiharde politieke voorstelling die u meer doet opleven dan welk opiniestuk dan ook.

Goed theater is onontkoombaar. Het zet je hart of hoofd in brand. Het is beter dan drank. Beter dan drugs. Beter dan meditatie, of wat u dan ook doet om de wereld even op z'n kop te zien. Het maakt je een groter mens.

Zeker in deze zure tijd is het helend om je zo nu en dan in een zaal op te sluiten waar men niet uit is op het makkelijke gewin, op politieke macht, op uitsluiting, op normaal doen en alles wat van het midden afwijkt in het gezicht te spugen. Theater is een uitweg die u zomaar in uw eigen schoot kan werpen.

En het is leuk. Lachen ook vaak. Niks oubolligs aan. Sexy, regelmatig. Dus koop een kaartje voor die verhalenverteller met dat kleine rotpostertje op die abri. Geef hem een kans.

Als u er spijt van krijgt, zal ik hem hoogstpersoonlijk z'n droge brood afpakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.