Exportland Nederland heeft alle belang bij monetaire stabiliteit in eurozone

Martin Sommer vergeet dat een crisisbestendige euro een levensader is voor de Nederlandse economie.

Beeld anp

De monetaire unie is de kern van de Europese samenwerking. Zonder het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigt de eurozone 85 procent van de Europese economie. Het opbreken van de euro zou vergaande gevolgen hebben voor de interne markt, voor de Europese economie en uiteindelijk voor onze welvaart. Nederland heeft er, zeker als exportland, alle belang bij de monetaire stabiliteit in de eurozone te verzekeren.

Martin Sommer gaat er in zijn rubriek in de Volkskrant van 16 september geheel aan voorbij dat een crisisbestendige euro een levensader voor de Nederlandse economie is.

Het rapport van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) waarschuwt dat zonder verdere verdieping de eurozone onvoldoende bestand is om op de langere termijn het hoofd te bieden aan majeure financiële en economische schokken. Het rapport benadrukt dat de eerste verantwoordelijkheid bij nationale overheden ligt om hun begrotingstekorten terug te dringen, hun staatsschuld omlaag te brengen en structurele hervormingen door te voeren. Niemand ontkent dat met name zuidelijke landen hierin schromelijk tekort zijn geschoten.

Indien het Frankrijk van Macron erin slaagt hervormingen door te voeren op het gebied van de arbeidsmarkt en het concurrentievermogen alsook het begrotingstekort weet terug te dringen, kan dit een nieuwe dynamiek teweegbrengen. Om te beginnen in de Frans-Duitse samenwerking, maar ook in wijder Europees verband. Moeten wij dan Fransen worden zoals Martin Sommer stelt? Natuurlijk niet. Maar wij moeten wel openstaan voor verdieping.

Krijgen wij dan een op Franse leest geschoeide euro? Dat zal niet het geval zijn en daar zijn wij zelf bij. Het vereist wel dat Nederland zich pro-actief moet opstellen in de komende onderhandelingen. Dus niet alleen de hakken in het zand zetten zoals Sommer schijnt te suggereren.

Er zijn tal van terreinen waar verdieping van de muntunie een Nederlands belang dient. Het voltooien van de bankenunie en kapitaalunie is zonder meer wenselijk. Dat is ook de opvatting van minister Dijsselbloem. Het optuigen van het Europees Stabilisatie Mechanisme (ESM) en het op termijn omvormen hiervan in een Europees Monetair Fonds staan zeker niet haaks op het Nederlands belang. Ook de Duitse minister Schäuble is hier een pleitbezorger van.

Een aparte eurobegroting zoals Frankrijk voorstaat, roept tal van vragen op. Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland.

Is er behoefte aan een stabilisatiemechanisme, bijvoorbeeld om asymmetrische schokken op te vangen? Nederland meent van niet en ook het AIV-rapport houdt hier de nodige slagen om de arm. Wel oordeelt het rapport dat voorstellen in deze richting serieuze overweging verdienen. Daarbij moet ook de vraag worden gesteld dat als er al zo'n mechanisme zou komen het niet ondergebracht moet worden in het ESM. Het is in elk geval geen zaak van vandaag of morgen maar vergt wel nadere discussie.

Kan het bestuur van de eurozone verbeterd worden? Een vaste voorzitter van de eurogroep met meer bevoegdheden, zoals ook door Frankrijk voorgestaan, moet bespreekbaar zijn.

Om zo'n functie als Europees minister van Financiën te bestempelen, lijkt aanmatigend zoals ook letterlijk in het AIV-rapport wordt gesteld.

Aan een apart europarlement als door Frankrijk voorgesteld, zitten heel wat haken en ogen. Maar er is zeker veel voor te zeggen om de verantwoordingsplicht naar het Europees Parlement (en trouwens ook nationale parlementen) toe te versterken.

Over deze en andere onderwerpen kan Nederland in de komende onderhandelingen een belangrijke inbreng leveren. Dat moet ook de inzet zijn van het nieuwe kabinet. Het is zeker niet ons belang aan de zijlijn te staan en ons erop te laten voorstaan de beste van de klas te zijn.

Fred van Staden en Carlo Trojan zijn respectievelijk voorzitter en lid van de commissie die het AIV-rapport Is de eurozone stormbestendig? heeft voorbereid.

Carlo Trojan was van 1987 tot 1997 plaatsvervangend secretaris-generaal van de Europese Commissie en van 1997 tot 2000 secretaris-generaal van de Europese Commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.