Commentaar Medicijnprijzen

Exorbitante prijsverhogingen van medicijnen schreeuwen om nieuwe toelatingsregels

Beeld ANP XTRA

Voor naar schatting enkele tientallen Nederlandse patiënten met zeldzame neuro-endocriene tumoren in de alvleesklier, de darmen of de longen is het jaar niet bepaald geruststellend begonnen. Zij dreigen het slachtoffer te worden van de patstelling tussen medicijnbedrijf Novartis en de zorgverzekeraars. Die laatsten overwegen te stoppen met betalen voor de bewezen behandelmethode met lutetium-octreotaat, nu de fabrikant het middel bijna zes keer zo duur heeft gemaakt.

Dat is een symptoom van wat zich aandient als een van de dringendste vraagstukken in de geneeskunde: hoe blijven medicijnen betaalbaar nu dankzij veelbelovende innovaties ook voor zeldzame aandoeningen steeds vaker behandelingen op de markt komen. Intensieve research in combinatie met kleine groepen patiënten leidt tot torenhoge prijzen. Dat effect plaatst politiek en zorgverzekeraars voor ingewikkelde vragen: wanneer vinden we een medicijn ‘rendabel’, gemeten in gezondheidswinst of extra levensjaren?

Alsof dat op zichzelf niet al complex genoeg is, stapelen de aanwijzingen zich op dat farmaceuten misbruik maken van de situatie. De gang van zaken rond lutetium-octreotaat is onheilspellend: het medicijn is grotendeels met publiek geld ontwikkeld op de Erasmus Universiteit, maar daarna in de handen van de commercie gevallen. Novartis heeft nu een monopoliepositie en kan exorbitante prijzen vragen. De zorgverzekeraars kunnen weigeren om te betalen, maar dan zijn patiënten de dupe. Ziekenhuizen op hun beurt kunnen het monopolie omzeilen door eigen productie in de ziekenhuisapotheek, maar die weg is in dit geval afgesneden doordat Novartis ook het monopolie op de grondstof verwierf. Zo staan ziekenhuizen, verzekeraars en patiënten kansloos buitenspel.

Voor minister Bruins voor Medische Zorg is het groot alarm. Het is alweer drie jaar geleden dat zijn voorganger Schippers de vurige wens uitsprak om het Europese geneesmiddelenbeleid met nieuwe toelatingsregels te wapenen tegen dit soort machtsmisbruik. Als Bruins en zijn Europese collega’s daarmee nu niet snel aan de slag gaan, dient het volgende ongeluk zich binnenkort aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.