LezersbrievenDinsdag 11 februari

Evolutie, echte Nederlanders, noodfonds China, stormstand en de escalatieladder

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 11 februari.

Bevalling met een keizersnede.Beeld Getty Images

Brief van de dag: evolutie is nergens op gericht

‘Eigenlijk vreemd: de evolutie is gericht op het voortbestaan van de soort, maar dit rare fenomeen (de moeilijke bevalling, red.) heeft de vrouw behoorlijk in de problemen gebracht’, aldus gynaecoloog Bas Veersema.

Deze uitspraak bevat een veel gehoord en hardnekkig misverstand. De evolutie is namelijk helemaal nergens op gericht, zij voltrekt zich, met overlevende soorten (of het uitsterven daarvan) als gevolg. In dat proces is soms sprake van compromissen, waarbij elke oplossing voor functionele aanpassing aan veranderende omstandigheden zowel voor- als nadelen zitten.

Wie overleeft wordt bepaald door het saldo van al die voor- en nadelen. In die zin is evolutie een soort kansspel. De risico’s van de moeilijke bevalling ten gevolge van rechtop lopen én een steeds grotere hersenpan hebben kennelijk opgewogen tegen de vele voordelen van die twee menselijke adaptaties. Dat compromis heeft niet alleen een moeilijke bevalling tot gevolg, maar bijvoorbeeld ook een hoge frequentie van rugklachten (andere primaten hebben die niet).

In het dierenrijk zien we eindeloos veel voorbeelden van soortgelijke compromissen (wanstaltige geweien, kleuren die kwetsbaar maken voor predatoren, vleugellamme vogels, etc.) Die compromissen zijn allemaal ontstaan doordat nieuwe vormen en functies in de evolutie altijd moeten ‘voortborduren’ op de oude bouwplannen die voorhanden zijn.

Doordat de medische kunde de sterfte onder bevallende vrouwen weet te beperken (onder andere door de keizersnede toe te passen) is er bovendien nauwelijks nog natuurlijke selectie die de nadelen van het vrouwelijk bouwplan of de omvang van de prenatale schedel kan tenietdoen.

Frans Ellenbroekbioloog, Tilburg

Noodfonds China

Wanneer, vraag ik me af, komt er een noodfonds voor China? Een nationale inzamelingsactie? Bij tsunami, vulkaanuitbarsting, aardverschuiving, aanhoudende bosbranden of overstromingen, blijken wij Nederlanders altijd weer gulle gevers. De slachtoffers van natuurgeweld zijn weerloos en, misschien ook wel, schuldloos. Ze verdienen onze hulp.

Denken wij, in het geval van China, ergens van binnen, hadden ze zich daar maar moeten beperken tot vegetarisch of het eten van rund, varken, pluimvee en/of vis? Had de Chinese overheid niet veel eerder moeten ingrijpen? Of vinden wij een virus op afstand ‘veilig’ ver weg en besteden we er liever zo weinig mogelijk tijd en aandacht aan?

Intussen is er daar een enorm tekort aan medische voorzieningen en werkt het geneeskundig personeel zich over de kop, soms zelfs letterlijk dood voor hun medemens en maken wij ons vooral zorgen over de goederentoevoer vanuit China en hoe zelf het virus buiten de deur te houden. Dat laatste is een legitieme wens en daar moeten wij ook voorzorgsmaatregelen voor nemen, maar moeten wij, daarnaast, uit medemenselijkheid niet tot meer actie overgaan?

Boukje Loopstra, Almere

Hulde

Nederland staat op maandag nog steeds in de stormstand. Dan verwacht ik zeker niet mijn Volkskrant op de mat te vinden, bezorgd in alle vroegte en door weer en (inderdaad) storm. Maar de krant lag er en ook nog op de gebruikelijke tijd. Hulde aan de krantenbezorgers!

Els Groenendijk, Rockanje

Nederlander

Je wordt eigenlijk nooit als een echte Nederlander gezien als je niet van oudsher al wortels in dit land hebt, wordt door Olaf Tempelman beschreven. Nou en, denk ik de laatste tijd steeds vaker. Op mijn psychologenpraktijk komen steeds meer mensen van over de hele wereld, en ze doen in Groningen waarvoor ze kwamen: studeren of werken, ze gaan naar de bioscoop en naar hun Nederlandse les, ze onderzoeken wie ze eigenlijk zijn. De een vind ik sympathieker dan de ander, net als dat ik dat bij andere stadsgenoten heb. Sommigen blijven, anderen gaan weer, net als dat ik zelf ook geregeld in andere landen ben, en daar doe wat mij goed of leuk lijkt.

De moraal van het verhaal? Als je niemand in de weg zit en beleefd blijft, wat maakt het dan uit of je ‘een Nederlander’ of wat dan ook bent, streef er gewoon niet meer naar.

Marcel Gerrits Jans, Groningen

Escalatieladder

Maak het traject om leraar te worden flexibeler’, betoogt Aleid Truijens. Ik ben zo iemand met lol in haar vak en begon op mijn 43ste aan de lerarenopleiding Nederlands. Ik was er vast van overtuigd een inspirerende docent te worden, die kinderen aan het lezen en enthousiast voor onze geweldige taal zou krijgen. Tot een paar negatieve praktijkervaringen als leraar in opleiding. Enerzijds met pubers die mij in groepsverband de pis feilloos lauw wisten te maken. Anderzijds bleek het bestuur van mijn stageschool na een incident uitsluitend bezig met het imago en wist niet hoe snel het van me af moest komen.

En de lerarenopleiding? Daar werd gezegd: ‘Tja, als docent ben je het grootste deel van je tijd bezig met opvoeden. Je vakgebied is eigenlijk maar bijzaak.’ Ik vond dat een schokkende vaststelling en achteraf bezien heeft de houding van beide instellingen mijn onderwijscarrière in de kiem gesmoord. Dus leraren Nederlands in spe: weet dat de escalatieladder belangrijker is dan de trappen van vergelijking.

Els Schrijber-Visser, Arnhem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden