CommentaarPeter Giesen

Europese Unie moet sancties tegen Belarus uitbreiden in de strijd voor democratie

Tegenstanders van Loekasjenko protesten op de plaats waar een demonstrant om het leven is gekomen tijdens de protesten tegen de verkiezingsuitslag. Beeld EPA

Europa heeft de morele opdracht haar eigen waarden van vrijheid en democratie serieus te nemen.

De moedige strijd van Belarussische burgers voor vrijheid en democratie is wederom geëindigd in geweld en onderdrukking. Zondag werd Aleksandr Loekasjenko opnieuw tot president gekozen in frauduleus verlopen verkiezingen. Demonstraties van de oppositie werden uit elkaar geslagen met behulp van traangas en rubberkogels. Duizenden betogers werden opgepakt en Loekasjenko’s tegenkandidaat Svetlana Tichanovskaja zag zich genoodzaakt te vluchten naar Litouwen.

Tijdens de campagne ontstond enige hoop op verandering. De onervaren gelegenheidspoliticus Tichanovskaja ontwikkelde zich tot een mediapersoonlijkheid die grote aanhang wist te verwerven. Maar zondag bleek Loekasjenko’s repressie-apparaat nog altijd intact.

De democratische oppositie zal doorgaan met protesteren, maar het zal moeilijk zijn Loekasjenko zijn macht te ontnemen. Daarom moet de Europese Unie de oppositie zo veel mogelijk steunen door de sancties tegen Belarus opnieuw uit te breiden.

De Unie heeft de verkiezingsfraude en het geweld veroordeeld, en zegt verder de relaties met Belarus opnieuw te zullen bekijken. De afgelopen jaren heeft Europa een zigzagkoers gevaren. Sinds 1997 lopen er sancties tegen het land, maar in 2016 werd een groot deel ervan opgeheven, nadat Loekasjenko enkele politici van de oppositie had vrijgelaten. Europa drong aan op democratisering, maar was ook voorzichtig, uit angst Loekasjenko in de armen van de Russische president Poetin te drijven. Van die ruimte maakte Loekasjenko handig gebruik.

Toch is zijn positie in dit spel verzwakt. Hij wordt onder druk gezet door Poetin die aanstuurt op de ‘integratie’ van Belarus in Rusland, waardoor het land de facto een autonome provincie van Rusland zou worden. Europa kan de toegenomen spanningen tussen Poetin en Loekasjenko gebruiken om de druk op Belarus op te voeren.

De houding van de Europese Unie moet niet alleen worden ingegeven door geopolitieke calculaties. Europa heeft de morele opdracht haar eigen waarden van vrijheid en democratie serieus te nemen door de moedige oppositie van Belarus te steunen.

DE VOLKSKRANT SCHRIJFT VOORTAAN ‘BELARUS’

Steeds meer organisaties en media, waaronder nu ook de Volkskrant, schrijven geen ‘Wit-Rusland’ meer, maar ‘Belarus’. De schrijfwijze ‘Wit-Rusland’ is afkomstig uit de tijd dat het land bestuurd werd vanuit Moskou. Maar Belarus noemt zich sinds de onafhankelijkheid in 1991 Belarus. ‘Bela’ betekent ‘wit’ en ‘rus’ slaat niet op Rusland, maar op het voormalig Oost-Europees grondgebied dat bekendstond als het Kievse Rus. Daaruit ontwikkelden zich drie naties: Oekraïeners, Russen en Belarussen. Om duidelijk te maken dat Belarus een soevereine staat is, spreekt onder meer de Nederlandse regering van Belarus. Zo ook de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden