Commentaarpeter giesen

Europese leiders zetten met akkoord belangrijke stap in de Europese samenwerking

Ondanks een historisch EU-akkoord in Brussel, zullen de spanningen tussen Noord en Zuid blijven bestaan.

Minister-president Mark Rutte na de persconferentie na afloop van de EU-top. Beeld ANP

De Europese Unie wordt vaak krachteloosheid en hopeloze verdeeldheid verweten, maar na een marathonsessie van bijna vijf dagen werden de 27 lidstaten het eens over het grootste reddingspakket uit de geschiedenis van de Unie. Dat is zeer verheugend. Om de Unie politiek en economisch bij elkaar te houden, was het noodzakelijk om een tastbare vorm van solidariteit te betonen met het zwaar door de coronacrisis getroffen Zuiden van Europa.

Het spel werd hard gespeeld. Premier Rutte kreeg veel kritiek, maar toonde zich een sterk onderhandelaar. Uiteindelijk is het herstelfonds evenwichtig in omvang en vormgeving. Het is redelijk dat het Noorden van Europa het meest betaalt, omdat Noord-Europese exportlanden als Nederland en Duitsland veel meer profiteren van de interne Europese markt dan hun zuidelijke tegenhangers. De Noord-Europese export wordt voorts geholpen door de relatief lage koers van de euro, terwijl de munt voor Zuid-Europa juist duur is.

Anderzijds doet een land als Italië al jaren te weinig om zijn productiviteit te verhogen, waardoor zijn economie nauwelijks groeit. Terecht wilden Noord-Europese landen subsidies afhankelijk maken van hervormingen, zeker omdat zij zelf na de financiële crisis van 2008 vaak pijnlijke bezuinigingen hebben doorgevoerd. Het afdwingen van impopulaire hervormingen in naam van Europa zal overigens niet eenvoudig zijn. Ondanks de deal zullen spanningen tussen Noord en Zuid blijven bestaan.

Het herstelfonds en de begroting bevatten ook enkele teleurstellingen. De koppeling van Europees geld aan het naleven van de rechtsstaat werd vager geformuleerd onder druk van de Hongaarse premier Orbán. Daarnaast werd gekort op voorgenomen extra uitgaven voor vergroening, onderzoek en digitalisering. Daarmee blijft de Europese begroting te veel gericht op het verleden, met hoge uitgaven voor landbouw en hulp aan arme regio’s.

Op een compromis tussen 27 lidstaten is per definitie iets aan te merken, vanuit het perspectief van elke afzonderlijk land. Dat neemt niet weg dat de Europese leiders een belangrijke stap hebben gezet in de Europese samenwerking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden