Column Sander Schimmelpenninck

Europese eenwording is gebaat bij Europese kampioenen zoals Airbus

Het in-flight entertainmentprogramma van KLM bood tijdens mijn laatste lange vlucht een prettige verrassing. De documentaire Airbus vs Boeing: The Jumbo Jet Race gaat over de eeuwige strijd tussen de vliegtuigbouwers Boeing en Airbus, een geschiedenis die ik eigenlijk niet zo goed kende. Ik vond de Engelstalige documentaire, van een Franse maker, onverwacht fascinerend. Airbus is het pan-Europese consortium dat sinds de jaren zeventig succesvol passagiersvliegtuigen bouwt, en het voorheen almachtige Amerikaanse Boeing succesvol weet te beconcurreren. Sinds het begin van deze eeuw is Airbus Boeing zelfs de baas qua marktaandeel.

De documentaire laat zien hoe met name Jean Pierson, de flamboyante topman van Airbus tussen 1985 en 1998, met Franse branie de markt weet te veroveren. Als US Airways-topman Stephen Wolf hem diep in een onderhandeling om 5 procent korting vraagt, laat Pierson zijn broek zakken en zegt: ‘Ik heb niets meer te geven!’ Wolf bestelt de vliegtuigen, zonder korting. De documentaire is overigens geen propaganda; ook de successen van Boeing worden belicht, net als de wederzijdse verwijten van staatssteun. De concurrentiestrijd lijkt niettemin harmonieus en laat vooral zien hoe kapitalisme ooit bedoeld is: waardige concurrenten, die elkaar de loef af proberen te steken met het beste product.

De documentaire zou inspirerend moeten zijn voor (Europese) politici. Politiek gezien heeft Europa een rampzalig decennium achter de rug, met financiële crises die Noord en Zuid spleten en een immigratiecrisis die Oost en West verdeelden. Met de Brexit, die deze eerste maand van het nieuwe jaar dan toch echt staat te gebeuren, heeft het anti-Europese populisme bovendien zijn eerste echte overwinning op het continent. Er lijkt weinig anders op te zitten dan de vanuit Brussel gestuurde politieke eenwording en integratie even op pauze te zetten. Het gaat zowel Henk & Ingrid als Enrico & Francesca allemaal wat te snel, zoveel is duidelijk.

In de luwte van de huidige publieke kleingeestigheid zijn er echter wel degelijk kansen om door te bouwen aan meer Europese eenwording, door consolidatie en versterking van onze eigen bedrijven. Dat zou zelfs de gewone man kunnen aanspreken; Trump heeft bewezen dat fulmineren tegen China stemmen trekt. Europa heeft daarnaast, misschien nog wel meer dan Amerika, genoeg reden om China wat kritischer te benaderen. De Vlaamse professor Jonathan Holslag waarschuwde jaren geleden al dat het kopen van goedkope troep uit China de Europese consument op termijn armer maakt. In zijn laatste boek De Nieuwe Zijderoute legt hij overtuigend uit hoe onze overheden in dezelfde valkuil lopen door de Chinezen zo’n beetje elke brug of snelweg aan te laten leggen.

Grootindustrieel Wim van der Leegte stuurde onlangs een treffende brief naar Het Financieele Dagblad. Hij verloor de strijd om een megaorder voor 259 elektrische bussen in Oost-Nederland, van een Chinese concurrent. Buitengewoon wrang, zeker omdat hij een jaar eerder 450 Twentse banen in de oude Stork-fabrieken wist te behouden door de overname van Siemens Hengelo. In de brief uitte Van der Leegte zijn zorgen over de werkgelegenheid in de industrie en het Chinese tendergeweld. De Brabantse nummer 9 van onze Quote 500 heeft een zakelijk belang, maar ik geloof in de oprechtheid van zijn zorgen over de manier waarop Europa haar welvaart op het spel zet, door zich uit te leveren aan China.

Europese consolidatie en een gemeenschappelijk industriebeleid zijn noodzakelijk om de creatieve kracht van Europa te vertalen naar welvaart voor Europeanen. Naast het Chinese paard van Troje worstelen we immers ook nog met ons onvermogen om een antwoord te formuleren op de techdominantie van Amerika. De tekenen in Brussel zijn niet onverdeeld gunstig; in 2019 keurde de commissie nog een voorgenomen fusie tussen Alstom en Siemens tot één Europese spoorweggigant af. Europese politici zouden zich moeten inspannen om het succesverhaal van Airbus navolging te geven met meer Europese kampioenen. Niet alleen om onze welvaart te beschermen, maar ook als een manier om Europa weer in de harten van de mensen te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden