Opinie

Europa moet zijn hoofd in schaamte buigen

Europa moet het vluchtelingenprobleem aanpakken door zich als één Unie te gaan gedragen.

Carabinieri geeft instructie aan migranten op het vliegveld van Lampedusa.Beeld anp

Vorige week verdronken meer dan duizend mensen in de Middellandse Zee. Maandag werden nog eens 300 vluchtelingen ternauwernood gered uit een zinkend schip. Volgens het persagentschap AP kwam echter voor een twintigtal alle hulp te laat. Allemaal waren ze op de vlucht voor honger, oorlog en geweld. Ze probeerden Europese bodem te bereiken, omdat het voor hen de enige manier is om asiel aan te vragen.

Europese leiders putten zich uit in het betuigen van medeleven, maar ze bogen het hoofd niet in schaamte. Terwijl we juist dat met z'n allen zouden moeten doen. Want dit was niet de ergste, noch de laatste keer dat mensen verdronken en aanspoelden op onze kusten. 2014 was een triest recordjaar toen 3.419 zielen verdronken op 'de dodelijkste overweg ter wereld'. We spreken en schrijven erover alsof het een onvermijdelijke realiteit is, terwijl we er wel degelijk iets aan kunnen veranderen door een gemeenschappelijk Europees asiel- en migratiebeleid op poten te zetten.

Allereerst moeten asielzoekers een verzoek kunnen indienen bij Europese ambassades wereldwijd. Dat neemt meteen de noodzaak weg voor vluchtelingen om mensenhandelaars in de arm te nemen; bendes die niet de minste morele schroom hebben om mensen te laten sterven op hun weg naar Europa. Het stelt ons ook in staat sneller en correcter te beoordelen wie echt nood heeft aan opvang en bescherming en wie niet.

Wettelijk kader

De tweede pijler van een Europees migratiebeleid moet een wettelijk kader zijn voor diegenen die bereid en in staat zijn een bijdrage te leveren aan onze economie en samenleving. Daarom hebben we een Europees equivalent van de Amerikaanse 'green cards' nodig of van economische migratieschema's zoals in Australië en Canada, waar de behoeften van de arbeidsmarkt worden gematched met het aanbod van talent in de rest van de wereld. Samen met landen als China en Japan is Europa het continent dat het snelst vergrijst, dus langer wachten kunnen we ons niet veroorloven.

Ten derde moet Europa meer doen om 'veilige zones' te creëren in de buurt van conflictgebieden. Vandaag krijgen vluchtelingen onderdak in onveilige, ongezonde en onmenselijke omstandigheden. Syrische families in Turkije, Libanon en elders lijden honger en kou. Kinderen lopen jaar na jaar onderwijs mis. Zo creëren we niet alleen de perfecte voedingsbodem voor oncontroleerbare migratie, maar eveneens voor allerlei vormen van radicalisering. Dit is moreel onaanvaardbaar. Het is inefficiënt. Het is politiek kortzichtig en uiterst onverantwoord.

Guy Verhofstadt is fractieleider van de Liberalen en Democraten in het Europees Parlement.Beeld .

Europa moet wakker worden en beseffen dat het zijn voordeur niet kan sluiten voor de problemen in de rest van de wereld. We moeten ons actief inzetten in conflictgebieden: niet door 'boots on the ground' te hebben maar door met één stem te spreken in onze diplomatie en door één lijn te trekken wat betreft ontwikkelingssamenwerking en conflictbeheersing.

Het enige wat Europa momenteel doet, is het uitsturen van een paar boten en helikopters die niet eens het mandaat hebben om reddingen op zee uit te voeren. Dit blijft immers een nationale bevoegdheid. Als landen zoals Italië besluiten hun operaties op zee op te schorten, verdrinken er mensen. Elke keer als we zeggen dat we de verloren levens betreuren, zijn we huichelaars omdat we weten dat het binnenkort opnieuw zal gebeuren tenzij we ons als één Unie gaan gedragen. Elk jaar rond deze tijd, wanneer vluchtelingen onze grenzen proberen te bereiken, start het seizoen van de parlementaire resoluties en de verklaringen van Europese leiders over deze menselijke tragedie. We hebben genoeg woorden gehad. Het is nu tijd voor actie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden