OpinieCommentaar

Europa moet vergroening serieuzer ter hand nemen

Vergroening vergt stevige Europese afspraken over doelstellingen en sancties bij niet-naleving.

Met kippenmest als biomassa wordt energie opgewekt.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nederlandse boeren ontvingen de afgelopen zes jaar bijna twee miljard Europese subsidie om de landbouw te ‘vergroenen’. Het resultaat was nihil: het aantal patrijzen, grutto’s en andere boerenlandvogels daalde drastisch, driekwart van de insecten verdween.

Slechts weinig politici zullen de noodzaak van vergroening bestrijden. Evenzeer is duidelijk dat eisen op het gebied van natuur en milieu slechts in Europees verband kunnen worden doorgevoerd. Als de eisen in sommige landen strenger zijn dan in andere, kan van eerlijke concurrentie geen sprake meer zijn. Zo werd bepaald dat een derde van de Europese landbouwsubsidies afhankelijk werd gemaakt van natuurbeheer.

Maar zodra de belangen van boeren in het geding komen wordt op nationaal niveau al snel water bij de wijn gedaan. In Nederland werd de vergroening in feite ongedaan gemaakt door een Kamermotie waardoor boeren niet langer verplicht waren 5 procent van hun grond aan de natuur op te offeren. Dat Europa naleving van de afspraken niet kan afdwingen, laat nog eens zien dat zij niet de superstaat is waarvoor zij soms wordt gehouden.

De bevindingen geven te denken over de nieuwe plannen van de Europese Commissie. In het kader van de Europese Green Deal worden de eisen aan boeren verder opgeschroefd: 40 procent van de landbouwsubsidie moet straks gebruikt worden om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Op voorhand noemde Alex Brenninkmeijer, lid van de Europese Rekenkamer, deze doelstelling onrealistisch, omdat geen duidelijke criteria en doelstellingen zijn geformuleerd.

Het is begrijpelijk dat de Europese Commissie ambitieus is. In tijden van opkomend nationalisme moet de Unie haar bestaansrecht bewijzen. Daarin past de vergroening van de landbouwsubsidies, in menig opzicht een archaïsch systeem dat moeilijk te veranderen is, omdat er in de lidstaten zo veel financiële belangen mee zijn gemoeid.

Maar een serieuze vergroening vergt stevige afspraken over concrete doelstellingen en sancties bij niet-naleving. Als grote woorden niet worden waargemaakt, zal zich dat uiteindelijk tegen de Europese Unie keren.

De groene plannen van Europa

De Europese Commissie zette in op vergroening. En daar kwam niets van terecht. Wat ging er mis en hoe moet het anders?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden