EU moet het Roemeense volk steunen

Game of Thrones is in Roemenië alvast begonnen. Afgelopen zondag protesteerden alleen al in hoofdstad Boekarest meer dan vijftigduizend mensen tegen twee aangekondigde wetten. Eén pardonneert veroordeelde criminelen, twee staat corruptie tot 44.000 euro toe. Nummer twee is al per decreet ingevoerd. Resultaat: de demonstranten verdrievoudigden. Maar hoe massaal ook, stelt schrijver en journalist Stefan Popa, zonder steun van buitenaf staan zij alleen.

Protesten in Boekarest, 2 februari 2017 Beeld epa

Demonstranten laten zich lastig tellen. Zeker in Roemenië. De meest onafhankelijke nieuwsmedia spreken over honderdvijftigduizend demonstranten in Boekarest en twintig- tot vijfendertigduizend in steden als Timisoara, Cluj-Napoca en Sibiu. Dat is veel voor een land dat pas recentelijk het nut van het protest heeft herontdekt. Maar het blijft een kwestie van perspectief. Een van de machthebbers waartegen men protesteert heeft de eveneens omvangrijke acties van de week hiervoor afgedaan als een paar honderd ontevreden nazi's. Ja, 'alternative facts' zijn uitgevonden achter het IJzeren Gordijn van weleer.

De geringschattende opmerking van de vicepresident van de regeringspartner illustreert hoe de machthebbers de demonstraties opnemen. De regering trekt pas twee maanden aan de touwtjes en is geenszins van plan nu alweer te stoppen. Nieuwe verkiezingen? Geen denken aan. Opnieuw een technocratische regering aanstellen? Hoewel de vorige een groot succes was in de strijd tegen corruptie en bureaucratie, betekende dat tegelijkertijd een verlies voor de huidige machthebbers. Dus er zijn slechts twee opties denkbaar: de aangekondigde wetten intrekken of doordrukken.

Game of Thrones

Inmiddels is het duidelijk waar de socialistische regering voor kiest. Doordrukken. Schaamteloos. Een erfenis van vroeger, toen de communisten alles konden doen wat ze beliefden. Dit is Game of Thrones. En deze troon wordt warm gehouden voor Liviu Dragnea, de belangrijkste man van de socialisten. Hij heeft alvast de snor van Erdogan. Dat zegt voldoende. Hij wil premier zijn, maar mag dat niet omdat hij is veroordeeld voor verkiezingsfraude - hoe tekenend. Een Groot Pardon zou hem goed uitkomen, hoewel hij dat ontkent. Het heeft allemaal niets met hem te maken. Ondertussen ziet heel Roemenië dat Dragnea een marionet als premier heeft aangesteld. In interviews kan hij zijn lachen nauwelijks inhouden.

Honderdduizenden hebben in massale demonstraties laten weten dat het spel uit is. De slogan van de demonstranten is 'corruptie doodt'. Het is waar, Roemenië verliest elk jaar een hoop levens aan corruptie. Ouderen sterven door een onvolkomen pensioen en zieken door een gebrek aan ziekenhuizen. Dan zijn er nog de levens die verloren gaan zonder te sterven. Meer dan drie miljoen Roemenen wonen in het buitenland doordat corruptie hun thuis uitput. Corruptie doodt. Het volk roept, maar de regering lijkt het niet te horen. Dan is er iemand nodig die het geluid kan versterken. De Europese Unie.

Roep om hulp

Door Brexit en Trump neemt de EU deze hulproep nog altijd niet serieus genoeg. Het gaat hier niet om Oekraïne dat binnengehengeld moet worden, maar om Roemenië, een lidstaat in het verdomhoekje rechts onderin. Maar toch. Sinds het afglijden van Polen en Hongarije dient Roemenië als voorbeeld hoe een postcommunistische staat corruptie aan moet pakken. De ene na de andere politicus en mediamagnaat werd afgevoerd. Rigoureus. Dat leverde mooie tv op. En complimenten. Maar complimenten zijn zinloos nu alle voorspoed in één klap ongedaan wordt gemaakt. Het is aan Brussel om te laten zien waarom we die verdomde Unie ook alweer zijn begonnen. Voor stabiliteit wanneer chaos dreigt. Voor een vingertje, een corrigerende tik als het moet. Het vingertje is al getoond door Timmermans en Juncker, nu is het tijd voor de tik. Maak daar maar een vuistslag van. Dit is de uitgelezen kans om duidelijk te maken dat de Europese Unie er is voor het volk.

Zonder de EU als geluidsversterker krijgen de Roemenen het zwaar. De touwtjespremier heeft inmiddels laten weten dat Het Pardon in het verkiezingsprogramma stond en dat ze zich simpelweg aan hun beloften willen houden. Het eerste decreet is al doorgevoerd. Corruptie tot 44.000 euro wordt binnen een paar dagen legaal. Gaat dat nog teruggedraaid worden? 'Nee', zegt de premier vastberaden. De onbetrouwbare politicus in zijn rol als betrouwbare politicus. Het wordt weer een spannend seizoen vol intriges.

Hopelijk zullen er koppen rollen, zoals het Game of Thrones betaamt. En een beetje snel graag.

Stefan Popa is romanschrijver en freelance journalist van half Nederlandse en half Roemeense afkomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden