Opinie

EU-actie Israël is hypocriet

Verkapt voert de Europese Commissie strijd tegen Israëls nederzettingenbeleid. Dat is niet goed voor de geloofwaardigheid.

Israëlische kolonisten blokkeren de ingang van hun nederzetting. Beeld anp

De EU was klein in grote zaken en groot in kleine zaken. Deze Commissie heeft de ambitie om groot in grote zaken te worden en klein in kleine zaken.

Grote zaken zijn er genoeg. De Eurocrisis woekert voort en natuurlijk vraagt het vluchtelingenvraagstuk om een geïntegreerde Europese aanpak. Deze is echter nog lang niet in zicht. Genoeg werk aan de winkel dus. De Commissie werkt hier vooralsnog machteloos.

Maar de Commissie kan ook echte daadkracht tonen! Dit liet de commissaris voor Handel Cecilia Malmström deze week zien. Producten uit joodse nederzettingen in bezet gebied mogen niet langer aangeboden worden als 'made in Israël', maar moeten worden voorzien van een apart etiket. De timing was net niet perfect: twee dagen na Kristallnacht.

Technische maatregel

In eerste instantie zou je denken dat hier sprake is van een politiek besluit om zo te protesteren tegen het Israëlische nederzettingenbeleid. Maar niets is minder waar, tenminste als we Malmström mogen geloven. Het betreft een technische maatregel die louter en alleen tot doel heeft de Europese consumenten te beschermen, omdat deze anders ongewild producten zouden kunnen kopen die uit de bezette gebieden stammen.

In die zin is sprake van een technische maatregel en is het besluit uitdrukkelijk geen politiek gebaar richting Israël, maar een concretisering van bestaand beleid dat bepaalt dat de consument het recht heeft te weten dat het product uit bezet gebied komt.

Nu zou je denken dat zo'n richtlijn ook voor alle bezette gebieden in de wereld zou worden toegepast. Hiervan zijn er vele tientallen. Wat bijvoorbeeld te denken van China dat Tibet al meer dan zestig jaar bezet? Zou de Europese consument niet moeten zien of Chinese producten mogelijk in Tibet geproduceerd zijn?

De commissie vindt het niet eens nodig om in deze kwestie over een richtlijn na te denken. En komen alle Marokkaanse goederen uit Marokko, of soms misschien ook uit de bezette Westelijke Sahara? Ook hier is Malmström niet voornemens een richtlijn voor te bereiden.

En wat te denken van Turkije? Dit land heeft al sinds de jaren zeventig zijn leger in Noord Cyprus gestationeerd. Deze Turkse republiek wordt niet door de Europese Unie erkend, maar men vindt het ook niet nodig hier een richtlijn te overwegen.

Geen toeval

Dat Israël het enig land is waarvoor in de ogen van de Commissie de burgers gewaarschuwd moet worden is geen toeval. Het is huichelachtig net te doen alsof de richtlijn geen politieke daad is, maar slechts helderheid wil verschaffen. Moeten de consumenten niet tegen huichelarij beschermd worden?

Eerlijker was het geweest gewoon te zeggen dat het een politieke daad is om druk op Israël uit te oefenen te stoppen met de nederzettingenpolitiek. Dat durft Brussel echter niet aan. Daarom voert zij maar onder het mom van consumentenbescherming haar politieke agenda door. Dat is echter wel heel erg opzichtig en komt de geloofwaardigheid van de Commissie niet ten goede.

Ook op een ander vlak, namelijk de betrekking met Turkije, was er de afgelopen weken angst bij de Europese Commissie. Daar waar de OVSE nog wel onregelmatigheden tijdens de verkiezingen aan de kaak durfde te stellen, hield de Commissie haar kaken stijf op elkaar.

Ook de invallen in de burelen van niet regeringsvriendelijke media werd niet becommentarieerd, net zo min als het terroriseren van burgers in gebieden waar de PKK actief is. De publicatie van een kritisch rapport over de stand van de rechtsstaat, vrije meningsuiting en onafhankelijke rechtspraak in Turkije werd zelfs tot na de verkiezingen onder de pet gehouden.

Ton Nijhuis

Politieke schade

Natuurlijk, Europa heeft Turkije nodig als het gaat om het onder controle krijgen van het vluchtelingenprobleem. En zo geldt ook dat Europa zich geen conflict met China kan veroorloven als het gaat om een richtlijn over Chinees-Tibetaanse producten.

De algemene regel is dat de hoeveelheid lef van de commissie omgekeerd evenredig is met de kans op politieke schade. Daar valt misschien iets voor te zeggen, maar doe dan niet alsof het ten aanzien van Israëlische producten uit de bezette gebieden slechts om consumentenbescherming gaat.

Een Europese Commissie die zegt het vertrouwen van de burger te willen terugwinnen, zou beter moeten weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.